Zaterdag de 31e oktober heb ik een bezoek gebracht aan Emmeloord. Emmeloord, de hoofdplaats van de gemeente Noordoostpolder en genoemd naar het oude dorpje op het voormalig eiland Schokland, ligt op het kruispunt van drie afwateringskanalen en in het geografische centrum van de polder. Dit punt wordt gemarkeerd door de Poldertoren, die een prominente plaats inneemt in het Emmeloordse stadsgezicht. Emmeloord, dat in 1943 bij de bouw van de eerste huizen nog Dorp A werd genoemd, wordt omringd door de dorpen Bant, Luttelgeest, Marknesse, Kraggenburg, Ens, Nagele (het “platte dorp” vanwege de platte daken), Tollebeek, Espel en Creil. In 1992 kreeg Emmeloord symbolisch stadsrechten van de Commissaris van de Koningin. Deze volstrekt betekenisloze ceremonie illustreert de wanhopige pogingen van de polderbewoners enige sjeu aan het bestaan te geven.
Ik liep een rondje centrum. Emmeloord wordt getypeerd door enkele hoge gebouwen. Ik liep van toren naar toren. Onderweg werd mijn pad gekruist door opvallend veel oude vrouwtjes met rollators en allochtonen op opgelapte fietsen. Emmeloord blijkt een ware melting pot in de polder: Syriërs, Polen, Friezen, Snaphanen en Saksen kakelen er gezellig door elkaar heen en flaneren de Lange Nering op en neer.
De beroemde televisiepresentator en acteur Bert Kuizenga is in Emmeloord geboren, alsook de schrijfster Laura Maaskant, bekend van het boek LEEF!, en Johan Hansma, die nog op een Topshot staat voor SC Heerenveen.
Zicht op de kop van de Lange Nering vanuit het westen. In de rug de Poldertoren, die nog terug zal keren. De Lange Nering is de winkelstraat van de Noordoostpolder. Hier zitten alle noodzakelijke en minder noodzakelijke winkels.
We steken de stadsgracht over naar het zuiden. De gracht ligt er schitterend bij in haar herfsttooi.
In het appartement Meeuwenstate huist een grote populatie Emmeloorder grijsaards. De meeste beschikken over een rollator. Voor €200.000 heb je hier een appartement van 88 m² met video beveiliging, elektrische deuropener, berging en een autostalplaats in de parkeerkelder.
Een typisch Emmeloorder straatgezicht: de Cornelis Dirkszstraat.
Ook aan de Cornelis Dirkszstraat: De Nieuw-Jeruzalemkerk. Dit is de zuidkant. Aan de noordkant leest de gevel: “En de zee was niet meer,” een citaat uit Openbaring 21. In letterlijke zin is dat zo op die plek: tot 1942 lag exact daar de Zuiderzee. Nu ligt er Emmeloord, 6 meter beneden zeeniveau. De zee is daar nu weg, maar de zee staat in de Bijbel ook symbool voor de dood en voor de angst die de dood aanjaagt. In Openbaring 21 mogen wij lezen over de nieuwe hemel en de nieuwe aarde die gaan komen, over hoe God uiteindelijk het hemelse Jeruzalem zal doen neerdalen op aarde. De huidige vervloekte, zuchtende, lijdende aarde zal overgaan in de nieuwe aarde, en dan zal de zee niet meer zijn.
Zicht op de Roerdomplaan. Moderne nieuwbouw en copy paste.
En hier moderne gevels aan de Karekiethof. Een hoekwoning als deze koop je hier al voor nog geen €200.000,-, iets goedkoper zelfs dan een appartement in de Meeuwenstate.
Vanaf het speeltuintje aan de Karekiethof hebben de Emmeloorders zicht op hun lokale trots: de Poldertoren. Met zijn 65 meter hoogte steekt hij overal bovenuit en is hij het ijkpunt van de Noordoostpolder, Emmeloord en de poldergeest.
Strak vóór de Poldertoren zie je overigens het zadeldaktorentje van de Christelijk Gereformeerde kerk De Hoeksteen aan de Nagelerweg. Hier zoeken ze trouwens nog een vertaler naar het Engels. Komt vast door die stevige influx van Syrische christenen. Wil jij mee helpen Gods Woord verstaanbaar te maken voor onze buitenlandse gasten? Neem dan contact op met Inge de Boer-de Lange.
Kinderen hebben hier nog de ruimte.
De baptistengemeente aan Rietzangerstraat komt er een stuk bekaaider vanaf. Deze is gehuisvest naast een oude medische dependance, zo vermoed ik op basis van de plakkaten aan de verweerde gevel. Achter de gevel vinden we deze natuurtuin:
Een klassieker als deze Opel Manta GSI uit 1986 doet mijn hart dan toch weer een sprongetje maken. Smaak kan de Emmeloorders dan toch niet ontzegd worden.
Uitzicht op de Emmeloorder discountplaza aan de Urkervaart, genomen vanaf de Nagelerbrug. Hier komt de minder fortuinlijke Emmeloorder winkelen bij Aldi, Lidl en Action.
Deze brug is in 1993 gebouwd en heeft in 2013 zijn eerste en meest recente nieuwe verfbeurt gekregen.
Zicht richting het zuiden, de Nagelerweg. Links de bloemkoolwijk De Zuidert. De Zuidert is een kindvriendelijke wijk en op korte afstand van het centrum van Emmeloord, bereikbaar via fietsbrug “De Overstap”. Er wonen over het algemeen veel “jongeren” in de wijk. In de wijk zijn twee verzorgingshuizen, namelijk de Talmahof en Diemenhof, hier worden onder andere dagactiviteiten georganiseerd voor senioren. Wijkplatform De Zuidert zoekt ook nog een nieuwe secretaris. Voor vragen in inlichtingen kun je contact opnemen met Roelof de Jong: r.dejong@wijkplatformdezuidert.nl.
Rechts op de foto het bedrijventerrein Nagelerweg, met 105,3 hectare het grootste bedrijventerrein van Emmeloord, direct gelegen aan het centrum en de N716, nabij de A6, afslag 14. Bedrijventerrein Nagelerweg kenmerkt zich door haar traditioneel gemengde signatuur. Op het terrein bevinden zich twee havens, waar met name agrarische verwerkingsbedrijven gevestigd zijn. Aan de rand van het bedrijventerrein zijn een woonboulevard en autoboulevard gerealiseerd.
Een blokje seniorenwoningen aan het Veerplein. Op de achtergrond een groepje hangouderen die ik niet nader heb willen naderen. In de rug eetcafé Chillers. Chillers is dè plek in Emmeloord om eens lekker te ontspannen. Voor een hapje, drankje of een uitgebreid diner? Chillers! Een ontmoetingsplek voor vrienden, collega’s of zakelijke relaties? Chillers! Het water loopt je in de mond bij het lezen van het menu. (Gerechten met een * zijn geschikt voor onze vegetarische gasten, tevens
hebben wij ook nog een aparte vegetarische menukaart.)
Een aanplakbiljet voor het raam bij de ontruimde Toyota showroom aan de Houttuinen. De Emmeloorders grijpen elke kans ergens gezelligheid te creëren. Een leeg aquarium vol asbest doet daar niets aan af.
De zonnige balkonnetjes op het zuiden van de Hof van Smeden. Als zelfstandig wonen niet meer lukt, kunt u terecht in Woonzorgcentrum Hof van Smeden in Emmeloord. Hof van Smeden is een modern woonzorgcentrum dat letterlijk en figuurlijk midden in de samenleving staat. Het huis bruist van de vele activiteiten en het gezellige restaurant, het Grandcafé, de twee buitenterrassen en de open sfeer zorgen er voor dat er altijd wat te doen is. Bewoners, maar ook senioren uit de omgeving van Hof van Smeden, maken van deze gastvrije omgeving dankbaar gebruik.
Bij Hof van Smeden is ruime parkeervoorziening voor mensen die een beetje extra hulp wel kunnen gebruiken.
Het seizoen geeft de wandelpaadjes aan de Smeden een toepasselijke herfstkleur.
De zadeldaktoren van De Hoeksteen, waarover ik eerder al berichtte. Met deze hervormde kerk met bijgebouwen uit 1950 conformeerde de eigenzinnige architect Sybold van Ravesteijn (jaja!) zich op geheel eigen wijze aan de Delftse Schoolstijl. Door de toepassing van veel verschillende decoratieve elementen, zoals bijvoorbeeld de maniëristische vensters in de zijgevels van het schip en het diverse sier(metsel)werk, is een voor de Noordoostpolder bijna frivool eindresultaat bereikt. Kenners kunnen in de architectuur van De Hoeksteen aardige vondsten ontdekken, waarvan vele van Zuid-Europese oorsprong.
Architect Van Ravensteyn koos echter in hoofdlijn voor degelijkheid en eenvoud; hij deed niet mee aan experimenten. Van Ravesteyn stond destijds bekend als ontwerper van een aantal NS-stations, waarbij hij zich liet inspireren door vormen uit de achttiende eeuw. Diergaarde Blijdorp (1940) staat ook op zijn naam. De Utrechter had echter nog niet eerder een kerk ontworpen. Misschien mede daarom ook plaatste de Directie van de Wieringermeerpolder, afdeling NOP-Werken, de nodige kanttekeningen bij het eerste ontwerp van Van Ravesteyn. Zo pleitte het hoofd van de bouwkundige afdeling A.D. van Eck ervoor om de toren met vier meter (van 21 naar 25 meter) te verhogen, omdat kerktorens een dominante positie in het stadsbeeld zouden moeten innemen. De vorm van de ramen veranderde en zo waren er nog wat aanpassingen. De kosten zouden uiteindelijk rond de ƒ 500.000,– uitkomen.
Boven de toegangsdeur is een cirkel van twaalf stenen rond twee gekruiste bakstenen te zien.Het staat symbool voor Christus en de twaalf discipelen. Hetzelfde symbool is ook aan de andere kant van de buitengevel te zien.
Voor die vijf ton kreeg Emmeloord een kerk, een toren, een pastorie met garage, een kosterswoning en drie zalen. Na een bouwperiode van een jaar – op 19 maart 1951 ging de eerste paal de grond in – leverde de firma Oordt uit Vriezenveen de kerk op.
Zondag 1 november en woensdag 4 november (dankdag) houdt de Diaconie van De Hoeksteen een inzameling voor de voedselbank. U kunt op deze dagen houdbare levensmiddelen inleveren in de kerk. Die worden vervolgens bij de voedselbank afgeleverd.
Tegenover De Hoeksteen een al even krachtige tegenhanger, dit keer niet in baksteen maar in modern glas, beton en staal. Deze architectonise krachtpatserij kent echter ook een schaduwzijde. Bewoners van de Smedenpoort in Emmeloord hebben namelijk last van jongeren die overlast veroorzaken. De jongeren komen vermoedelijk binnen via de parkeergarage, die met een hellinkje vanaf de Raamstraat vrij toegankelijk is. Ze hebben al meerdere auto’s vernield. Ook worden rollators in het pand verplaatst en worden scootmobielen van de lader gehaald. De Vereniging van Eigenaren heeft meerdere maatregelen genomen. Ook zijn de bewoners via een brief gewaarschuwd om de deur niet zomaar open te doen. De politie voert extra surveillances uit.
Dit is de Kampwal, net ten zuiden van de stadsgracht. We kijken richting het oosten. Aan dit stukje Kampwal staan relatief oude huizen. De rijtjes hier rechts op de foto stammen uit 1953 en hebben een oppervlakte van 195 m2. De straat loopt aan de oostkant dood, er is dus geen doorgaand verkeer. Dit, en het uitzicht op de Poldertoren, maken dat het hier aangenaam wonen is. Zeker in herfsttooi!
Het uitzicht vanaf de Kampwal op de Poldertoren!
Iets verder zuidelijk. Nog altijd even schitterend. Veel blaadjes ook, overal. Het is dat ze nu net loskomen en morgen liggen ze er ook nog, maar maandag zullen de eerste mensen van de groenvoorziening er weer naar hartelust op los (blad)blazen. Rol dus nog even in het dode blad, nu het nog kan!
Zicht vanaf de nieuwe Torenbrug aan het westeind van de Kampwal, over de Espelervaart, kijkend op de Urkerweg. In de verte nog een voetgangers-/fietsbrug. Die vind je hier veel! Emmeloord weet zichzelf voor het langzame verkeer ook uitstekend te ontsluiten! Emmeloord lijkt de bron van de afwateringskanalen Eufraat, Tigris, Pishon en Gihon. De naam van de Nieuw-Jeruzalemkerk krijgt steeds meer diepgang!
Het Emmeloorder potlood, aan de Kampwal/Staalstraat. Prijzen voor een appartement in dit complex “De Toren”, opgeleverd in 2006 en bestaande uit 8 woonlagen, liggen rond de €220.000,-. Daarvoor krijg je er ook een balkon bij op het zuidwesten van ruim 10 vierkante meter! Op de begane grond is er een afgesloten parkeergelegenheid. Bovenop het parkeerterrein is een groot zonneterras, voorzien van bankjes en jeu des boules baan.
Het stadhuis van Noordoostpolder. Momenteel wordt hier verbouwd. In 2013 is het gemeentehuis inpandig grondig opgeknapt om te voldoen aan de eisen van deze tijd. Er zijn flexibele werkplekken ingericht en het verouderde meubilair is opgeknapt of vervangen. “We hebben bij elk aspect een aantal lokale bedrijven benaderd, maar ook enkele buiten onze regio. Want als gemeente zijn we gehouden aan de Aanbestedingswet 2012 en de Proportionaliteitsgids”, legt inkoopadviseur Evelien Klompe uit. “Overheden kunnen dus niet zomaar kopen waar ze willen.” De firma Koldijk, die het totale installatiewerk zou verzorgen, is echter failliet gegaan. Dit zorgt voor grote problemen bij de verbouwing!
Ook de verbouwing van de trouwzaal in het gemeentehuis in Emmeloord is van de baan. Een grote meerderheid van de gemeenteraad vindt €250.000 voor de verbouwing in deze tijd van crisis, waarin ook veel burgers de broekriem moeten aanhalen, veel en veel te duur.
Aucke van der Werff parkeert natuurlijk kort voor de deur, naast drie niet nader gespecificeerde “dienstauto’s”. Bij uitstap is het eerste wat Aucke ziet de Poldertoren; Emmeloords trots. Eigenlijk zou de burgemeester van Noordoostpolder ín die toren moeten zijn zetel moeten hebben. Maar daar zat tot 2013 de VVV.
Ook de eenvoudige Emmeloorder boerenlul geniet van de Poldertoren. Vanuit de achtertuin heeft bijna elke doorzonwoning zicht op de Emmeloorder Eiffeltoren.
De Poldertoren wordt aan 4 zijden bewaakt door keiharde leeuwen. Leeuwen? Ja, ook hier leeuwen! Natuurlijk weer een verplichte stop voor mij, even met de leeuw op de foto en ver de onmetelijke diepte van de toren instaren. Hemelwaarts, dan wel. Bovenop staat een windvaan in de vorm van een kogge, wind vol in de zeilen. Deze toren is het hart van de Noordoost. Hier komen de windrichtingen die door de polder jagen samen. En van hieruit kun je alle windrichtingen op naar de omliggende dorpen B tot en met H. De toren is een seculiere toren die niet wedijvert met de kerken. De extra 4 meter voor De Hoeksteen zijn om deze reden ook afgewezen. Op 43,4 meter hoogte is een bezoekersplatform en de toren is ook uitgerust met een carillon met klokken uit alle dorpen. Beide attracties zijn aan mij voorbij gegaan. Misschien de volgende keer?
De toren is beroemd tot in Japan, waar een replica te vinden is in Mizumaki, op een uur van Fukuoka.
Zoals ik al zei zat tot 2013 (kleine lettertjes) de VVV in de toren. Een schitterende locatie, maar helaas is deze VVV ter ziele. Hoe kan dat nou?
Aan het oosteinde van de Lange Nering staat dit gebouw, De Golfslag. Het golvend dak heeft niets met ‘de zee’ te maken. Een tweeling-exemplaar van dit ontwerp in Goor heeft hetzelfde ontwerp. Het voormalige verzorgingshuis is gebouwd in 1971 naar ontwerp van Abe Bonnema, uit wiens legaat en onder wiens voorwaarden ook het Fries Museum in Leeuwarden is gefinancierd. Het is een op betonnen pijlers geplaatst gebouw met zes woonlagen en een opbouw. Het heeft (had) 76 appartementen. Tussen de pijlers bevinden zich de gezamenlijke ruimten. Het verzorgingshuis staat nu leeg. Het wordt beheerd door Ad Hoc en er woont in ieder geval één jongeman die in een schrijven de postbode verzoekt hem te bellen in geval van een poststuk. Het gebouw heeft namelijk geen bel. Er gaan stemmen op om in het gebouw asielzoekers te huisvesten. Dat lijkt me een uitstekend idee, en mijn waarnemingen leren dat er in Emmeloord een ruim aanbod is van asielzoekers.
Hier De Golfslag in betere tijden:
De herfstkleuren blijven schitterend. En wat een ruimte ook in Emmeloord! Zou hieronder een voet-/fietspad schuilgaan? Aan het zicht onttrokken door de blaadjes? Gelukkig rijden er in Emmeloord geen treinen…
Helaas,… er wordt ook gesloopt in Emmeloord. Deze appartementengebouwen grenzen aan de noordzijde van de Lange Nering. Blijkbaar hebben ze de tand des tijds niet doorstaan. Er zullen vast schitterende nieuwe appartementen, opgetrokken uit duurzame materialen en vormgegeven volgens innovatieve concepten, voor in de plaats komen.
De noeste arbeid die Emmeloord heeft mogelijk gemaakt zal niet in de laatste plaats zijn geïnspireerd en volhard dankzij de Goddelijke vonk, het vertrouwen in het hogere. Het waren immers vissers die, godvrezend en vroom, vol vertrouwen de wateren bevoeren. En het waren niet toevallig vissers die Jezus tot zich riep. De vissers vangen de zielen, de vis zelf als het symbool voor Jezus Christus, Zoon van God, Redder. De rivieren die ontspringen in dit nieuwe Jeruzalem, heilig van de zee ontnomen land, waar het leven nu bruist en tiert. Ja, Emmeloord vertegenwoordigt veel groots en grandioos, is het symbool van de menselijke doorzettingskracht, de obstinate mens die ploegt en zaaien moet om zich in de tijdelijkheid van het aardse leven waardig te bewijzen aan de Eeuwige. De bouwers van Emmeloord weten dat, en daarom is Emmeloord een stad van oude mensen en godshuizen. Het laatste voorbeeld op mijn laatste foto’s: de Heilige Michaël Parochie.
De deur van de pastorie. Linksboven leest een tegel “Bevecht de Aarde en onderwerpt haar…”, wat verder gaat rechtsboven met “Heerst over alle levende wezens der aarde”. Dit is de poldermentaliteit in zijn meest spirituele vorm, maar tegelijkertijd een behoorlijk boude zo niet ijdele uitspraak! Zonder dit Hollandse doorpakken was Emmeloord er echter nooit geweest.
“En HIJ zag dat het goed was.”
Geef een reactie