Gids door het hedendaagse landschap van kunst in thema’s.
Is kunst in de openbare ruimte een ruimte voor publieke meningsvorming,
of een esthetisch instrument van ruimtelijk bestuur?
Wie gaat er over de openbare ruimte?
Wat is hybrid space?
Normatieve vernauwing van (beleefde) werkelijkheid of ruimte voor diversiteit?
https://www.youtube.com/watch?v=o4OOLmvjzjs
Supermodernity?
Late capitalism?
Havermelkelite?
Performativiteit?
Op de hoek van de Prins Hendrikkade en Nieuwe Foeliestraat, rookt een twintig meter hoge geschilderde schipper rustig zijn pijp, maar de vraag is hoelang nog. Na protesten van omwonenden die dagelijks zicht hebben op de schildering van Nils Westergard oordeelde de Commissie Omgevingskwaliteit dat de kleuren van de muurschildering te fel zijn en de afmeting te groot voor deze prominente plek.
Groeiende urgentie
Om dit soort conflicten in de toekomst te voorkomen heeft het Stadscuratorium Amsterdam (SCA) een adviesrapport opgesteld dat woensdag wordt gepresenteerd. SCA brengt gevraagd en ongevraagd advies uit aan het college van burgemeester en wethouders over kunst in de openbare ruimte. In Stad als canvas? zoals het rapport is getiteld, pleit de organisatie voor het ontwikkelen van visie en beleid met betrekking tot muurschilderingen.
“Het onderwerp stond al enige tijd op onze agenda, maar is urgent geworden doordat er de laatste jaren steeds meer muurschilderijen bijkomen,” vertelt Stadscuratoriumlid Annemarie de Wildt, die samen met Jeroen Koolhaas de leiding had bij het opstellen van het rapport. “Er bestaan geen regels voor murals.”
Bij de plaatsing van een sculptuur in de openbare ruimte moeten er vergunningen worden aangevraagd, zijn meestal bemiddelaars betrokken en leveren ambtenaren input, vertelt De Wildt. Maar bij muurschilderingen beslist de eigenaar van de gevel, tenzij het pand een monumentale status heeft of zich bevindt in het centrum dat officieel is aangemerkt als Unesco-werelderfgoed.
“Zo’n eigenaar houdt vaak geen rekening met wie uitkijkt op die muur. Een mural is relatief snel en goedkoop aan te brengen maar wij pleiten ervoor iets meer tijd te nemen en te praten met de mensen van wie die openbare ruimte eigenlijk is.”
Nieuwe beeldentuin voor het Rijksmuseum? Wie doen dat en waarom? Wat moet die plek worden in het bestaande weefsel van de stad? En hoe verhoudt dit zich tot de bieb in Utrecht met een avantgardistisch lichtkunstwerk voor boven de deur (van een populaire kunstenaar)?
En: de woestijn leeft! Geïnspireerd door de woestijnreis van een deelnemer deze tv serie van Theo van Gogh uit de jaren ’90 met Max Pam en Jeroen Henneman die satirisch de stedelijke omgeving becommentariëren.
Wat is er gebeurd met de stad? Wat is de stad nu, was-ie vroeger?
Vergelijk Rotterdam
Havenstad, werken
Knooppunt van handelslijnen
Na 1940: herontworpen vervoersknoop, stad als machine, wederopbouw, efficiënt en toch mooi bedoeld.
Na 1965 tot 1990: ruimte voor experiment, uitdijende zeehandel, efficiencyslag, werkloosheid, verpaupering. Dienstensector rukt op.
Vanaf 1996: de stad als merk. Kop van Zuid als nieuw zakelijk district.
Sinds 21e eeuw: Rotterdamse Renaissance als toeristische trekpleister. Internationale aandacht, starchitects, cultuurprogramma. Rotterdam heeft prestigieuze musea maar doet voor kunstenaars niet per se veel.
Neppe shit.
Psychogeografische gids voor Parijs: een verhandeling over de passies van de liefde:
psychogeografische hellingen van drift en lokalisatie van atmosferische eenheden.
Marxisme: productiemiddelen en controle. Domesticatie, disciplinering en conditionering van de ruimte en in het verlengde daarvan van het publiek. Vanuit filosofische hoek klinkt een geluid tot emancipatie: namelijk zelf de schoonheid zoeken, en bij gebrek aan schoonheid de lelijkheid, of toch op zijn minst de verrassing.
De wereld is reclameruimte geworden, Hoe worden we weer baas over de eigen ervaring?
Guy Debora is een Situationist: niet de dingen maar de ervaring in ruimte en tijd maken ons vrij.
Psychogeografische gids voor Parijs: verhandeling over de passies van liefde: psychogeografische hellingen van drift en locatie van sfeereenheden
Het gehele leven van de samenlevingen waarin de moderne productieverhoudingen heersen, dient zich aan als een ontzaglijke opeenhoping van spektakels. Al wat direct werd geleefd, heeft zich in een voorstelling verwijderd.
Het begrip Psychogeografie werd in de jaren vijftig geformuleerd door de Situationist Guy Debord. Het beschrijft de studie naar de exacte wetten en specifieke effecten van de geografische omgeving. Psychogeographie beschrijft de plotselinge wisseling van sfeer binnen enkele meters van een straat, of de afzonderlijke karakters van stadsdelen. Het legt de weg van de minste weerstand bloot die onbewust wordt gevolgd in een doelloze wandeling en wijst de wandelaar op het aantrekkelijke of afstotelijke karakter van bepaalde plekken. Een van de situationistische uitgangspunten is de dérive [letterlijk: dwalen, drijven], een vluchtige tocht door afwisselende omgevingen. Vanuit een speels-constructief bewustzijn onderzoekt de dérive de psychogeographische effecten en is daarom afwijkend van de klassieke opvatting over wandeling of passage. Deze dérives waren niet lukraak, maar daagden de psychogeograaf uit het voorstellingsvermogen te gebruiken om de stedelijke omgeving op een nieuwe manier te ervaren.
Zo volgden zij hun neus langs geursporen of baanden zich een weg door Parijs aan de hand van een plattegrond van Londen. Hun drijfkracht berustte nauwelijks op nieuwsgierigheid maar vooral op politieke en theoretische motieven.
De situationisten vormden een internationale kunstzinnig-politieke beweging. Ze werden in 1957 te Cosio di Arroscia, Italië opgericht en lieten zich vooral gelden tijdens de Parijse studentenopstand van 1968. In 1972 werd de beweging opgeheven. Hun voorman was Guy Debord, bekend door zijn werk: La société du spectacle, 1967. (De Spektakelmaatschappij, Uitgeverij De Dolle Hond, 2001) De activiteiten van de situationisten worden in de beginjaren vooral bepaald door het programma van een 'unitair urbanisme' (stedenbouw als eenheid), dat een hevige kritiek op de gangbare praktijken van modernistische stedenbouw inhield.
Het unitaire urbanisme wees de consumptiemaatschappij af en is gericht op de verwerkelijking van een dynamische stad, een stad waar vrijheid en spel centraal staan. Door collectief optreden streven de situationisten een creatieve invulling van de leefomgeving na en creëren ze situaties die de gebruikelijke gang van zaken onderuit halen en daardoor een subversief effect teweegbrengen.
Asger Jorn en Constant maakten beiden deel uit van de groep kunstenaars die in 1956 te Alba, in Italië, een internationale bijeenkomst hield. Het is tijdens deze bijeenkomst dat de fusie beklonken wordt tussen Jorns Beweging voor een Bauhaus van de Verbeelding en de internationale lettristen. Het internationaal lettrisme vormde een groepering die zich afzette tegen de commercialisering van de kunst en die zich inspande om via collectieve acties creatieve situaties te genereren. Centrale figuur in deze groep was Guy Debord. Bij het samengaan van beide bewegingen werd als voornaamste programmapunt het streven naar 'stedebouw als eenheid' (oftewel unitair urbanisme) naar voren gebracht. Een jaar later groeit uit dit samengaan de Situationistische Internationale, waarbij ook Constant betrokken is.
Intenties van de Internationale Situationisten
De tekst van Ivan Chtcheglov hieronder is richtinggevend voor de intenties van het Internationaal Situationisme in zijn beginjaren: “In de steden van de toekomst zal doorlopend geëxperimenteerd worden met nieuwe gedragsvormen. Architectonische vormen zullen er beladen zijn met symbolen en emoties. Wijken zouden kunnen overeenstemmen met bepaalde gevoelens: de Bizarre Wijk, de Gelukkige Wijk, de Tragische Wijk... De belangrijkste bezigheid van de bewoners zal bestaan uit het continu ronddolen. Daardoor ontstaat er een gevoel van totale vervreemding, die de mogelijkheid schept voor de vrijheid van het spel".
Een sleutelpraktijk in dit verband is de dérive, het ronddolen.
De situationisten ontwikkelden deze techniek van het doorkruisen van vluchtig wisselende omgevingen tot een instrument dat hun toestond de 'psychogeografie' van steden te verkennen. De psychogeografie onderzoekt de invloed van de al dan niet bewust ingerichte, geografische leefomgeving op het affectieve gedrag van individuen. De term suggereert dat er een reliëf bestaat van hartstochten, vaste punten en stromingen waardoor stedelijke omgevingen inwerken op voorbijgangers en bewoners.
Voor het correct uitvoeren van een dérive gaf Debord nauwkeurige aanwijzingen: deze gebeurt binnen een vastgestelde tijd (liefst een etmaal), door een klein groepje waarvan het pad geleid wordt door een zekere systematiek maar ook door het toeval. Het doel is zich op een intentieloze manier door de stad voort te bewegen en daardoor onverwachte wendingen en ontmoetingen uit te lokken.
Buren hing afwisselende strepen papier op billboards en advertenties in Parijs. Hij deed zijn eigen vorm van détournement, wat betekende dat hij iets nam dat een algemeen gebruik of betekenis had en het hergebruikte voor een andere manier zonder publieke goedkeuring.
Onvrijwillige vreemdmaking
Zijn interpretatie van détournement was het produceren van openbare kunstwerken door deze honderden gestripte posters op te hangen boven advertenties en in metrostations, waarmee hij zijn afwijzing van de status quo liet zien. Het liet ook zijn motief zien dat kunst geen galerie of museum nodig heeft om te bestaan, en dat haar bestaan grenzeloos kan zijn. Voor Buren was de stad een grenzeloze tentoonstelling zonder regels. Kunst kan dan vrij bestaan als een niet-verhandelbare en niet-beantwoorde gebeurtenis die overal bestaat.
In het kader van Dirk de Wachter : wachten in Rotterdam.
Ga met kunstenaar Merel Smitt op pad door De Esch. In haar werk gebruikt Merel korte uitnodigingen of instructies die je aanzetten om een plek of situatie op een nieuwe manier te ervaren. Deze prompts – poëtische, activistische, ruimtelijke instructies – zetten stuk voor stuk aan tot reflectie of actie.
Tijdens de tour ontdek je hoe ogenschijnlijk alledaagse plekken een nieuwe betekenis krijgen met deze artistieke interventies: van kleine boodschappen tot levensgrote spandoeken. Spot de aanwijzingen en ga samen met Merel op mini-expeditie door deze bijzondere wijk.
1. Tel de auto's die er vriendelijk uitzien.
2. Doe iets op slot dat niet op slot kan.
3. Volg iets blauws.
4. Vraag een bouwvakker wat hij of zij droomt te bouwen.
5. Loop een pad af dat geen pad is.
6. Bezoek dezelfde plek overdag en 's nachts.
De bovenstaande prompts maken deel uit van een nieuw artistiek project dat ik maak voor @omirotterdam. Een prompt is een instructie die leidt tot een actie of iets in beweging zet.
Om mijn onderzoeksfase te starten, gaf OMI me een wegwerpcamera en vroeg me om een dag in een bepaald gebied door te brengen en de beperkte hoeveelheid foto's op de camera te gebruiken om de omgeving visueel in kaart te brengen. Het was een fantastische dag. Ik begon bovenop een parkeergarage, infiltreerde de universiteit en eindigde blootsvoets langs de rivier.
Thuis ontwikkelde ik de foto's en schreef ik bij elke foto een prompt. Samen met OMI maakte ik een selectie die nu deel uitmaakt van hun tentoonstelling Building Bridges. In de komende weken zal ik mijn bijdrage verder uitbreiden en mijn onderzoek en proces gaandeweg openstellen. Uiteindelijk zal dit leiden tot een meeslepende wandeling door het gebied, die zowel fysiek als in de verbeelding te beleven is, alleen of in een groep.
Building Bridges draait om de plannen voor een derde stadsbrug in Rotterdam. Het gebied dat het meest door deze plannen wordt getroffen, is "De Esch", dat al snel mijn favoriete plek in Rotterdam werd vanwege de diversiteit aan plekken, sferen, dynamiek en wezens. In dit gebied vind je de Erasmus Universiteit, een militair depot, een ecowijk, een gemeenschap van tuinhuizen en een magisch stukje natuur aan de rivier. Geen van deze gebieden is direct met elkaar verbonden, maar ze liggen verspreid als kleine eilandjes en reizen ertussen voelt als een reis door de tijd.
Momenteel dwaal ik rond en verzamel ik verhalen en ontmoetingen met de verschillende wezens en situaties die ik tegenkom.
Studio Detour = Nina Mathijsen en Marnix de Klerk.
Ga met kunstenaar Merel Smitt op pad door De Esch. In haar werk gebruikt Merel korte uitnodigingen of instructies die je aanzetten om een plek of situatie op een nieuwe manier te ervaren. Deze prompts – poëtische, activistische, ruimtelijke instructies – zetten stuk voor stuk aan tot reflectie of actie.
Tijdens de tour ontdek je hoe ogenschijnlijk alledaagse plekken een nieuwe betekenis krijgen met deze artistieke interventies: van kleine boodschappen tot levensgrote spandoeken. Spot de aanwijzingen en ga samen met Merel op mini-expeditie door deze bijzondere wijk.
1. Tel de auto's die er vriendelijk uitzien.
2. Doe iets op slot dat niet op slot kan.
3. Volg iets blauws.
4. Vraag een bouwvakker wat hij of zij droomt te bouwen.
5. Loop een pad af dat geen pad is.
6. Bezoek dezelfde plek overdag en 's nachts.
De bovenstaande prompts maken deel uit van een nieuw artistiek project dat ik maak voor @omirotterdam. Een prompt is een instructie die leidt tot een actie of iets in beweging zet.
Om mijn onderzoeksfase te starten, gaf OMI me een wegwerpcamera en vroeg me om een dag in een bepaald gebied door te brengen en de beperkte hoeveelheid foto's op de camera te gebruiken om de omgeving visueel in kaart te brengen. Het was een fantastische dag. Ik begon bovenop een parkeergarage, infiltreerde de universiteit en eindigde blootsvoets langs de rivier.
Thuis ontwikkelde ik de foto's en schreef ik bij elke foto een prompt. Samen met OMI maakte ik een selectie die nu deel uitmaakt van hun tentoonstelling Building Bridges. In de komende weken zal ik mijn bijdrage verder uitbreiden en mijn onderzoek en proces gaandeweg openstellen. Uiteindelijk zal dit leiden tot een meeslepende wandeling door het gebied, die zowel fysiek als in de verbeelding te beleven is, alleen of in een groep.
Building Bridges draait om de plannen voor een derde stadsbrug in Rotterdam. Het gebied dat het meest door deze plannen wordt getroffen, is "De Esch", dat al snel mijn favoriete plek in Rotterdam werd vanwege de diversiteit aan plekken, sferen, dynamiek en wezens. In dit gebied vind je de Erasmus Universiteit, een militair depot, een ecowijk, een gemeenschap van tuinhuizen en een magisch stukje natuur aan de rivier. Geen van deze gebieden is direct met elkaar verbonden, maar ze liggen verspreid als kleine eilandjes en reizen ertussen voelt als een reis door de tijd.
Momenteel dwaal ik rond en verzamel ik verhalen en ontmoetingen met de verschillende wezens en situaties die ik tegenkom.
Studio Detour = Nina Mathijsen en Marnix de Klerk.
Ga met kunstenaar Merel Smitt op pad door De Esch. In haar werk gebruikt Merel korte uitnodigingen of instructies die je aanzetten om een plek of situatie op een nieuwe manier te ervaren. Deze prompts – poëtische, activistische, ruimtelijke instructies – zetten stuk voor stuk aan tot reflectie of actie.
Tijdens de tour ontdek je hoe ogenschijnlijk alledaagse plekken een nieuwe betekenis krijgen met deze artistieke interventies: van kleine boodschappen tot levensgrote spandoeken. Spot de aanwijzingen en ga samen met Merel op mini-expeditie door deze bijzondere wijk.
1. Tel de auto's die er vriendelijk uitzien.
2. Doe iets op slot dat niet op slot kan.
3. Volg iets blauws.
4. Vraag een bouwvakker wat hij of zij droomt te bouwen.
5. Loop een pad af dat geen pad is.
6. Bezoek dezelfde plek overdag en 's nachts.
De bovenstaande prompts maken deel uit van een nieuw artistiek project dat ik maak voor @omirotterdam. Een prompt is een instructie die leidt tot een actie of iets in beweging zet.
Om mijn onderzoeksfase te starten, gaf OMI me een wegwerpcamera en vroeg me om een dag in een bepaald gebied door te brengen en de beperkte hoeveelheid foto's op de camera te gebruiken om de omgeving visueel in kaart te brengen. Het was een fantastische dag. Ik begon bovenop een parkeergarage, infiltreerde de universiteit en eindigde blootsvoets langs de rivier.
Thuis ontwikkelde ik de foto's en schreef ik bij elke foto een prompt. Samen met OMI maakte ik een selectie die nu deel uitmaakt van hun tentoonstelling Building Bridges. In de komende weken zal ik mijn bijdrage verder uitbreiden en mijn onderzoek en proces gaandeweg openstellen. Uiteindelijk zal dit leiden tot een meeslepende wandeling door het gebied, die zowel fysiek als in de verbeelding te beleven is, alleen of in een groep.
Building Bridges draait om de plannen voor een derde stadsbrug in Rotterdam. Het gebied dat het meest door deze plannen wordt getroffen, is "De Esch", dat al snel mijn favoriete plek in Rotterdam werd vanwege de diversiteit aan plekken, sferen, dynamiek en wezens. In dit gebied vind je de Erasmus Universiteit, een militair depot, een ecowijk, een gemeenschap van tuinhuizen en een magisch stukje natuur aan de rivier. Geen van deze gebieden is direct met elkaar verbonden, maar ze liggen verspreid als kleine eilandjes en reizen ertussen voelt als een reis door de tijd.
Momenteel dwaal ik rond en verzamel ik verhalen en ontmoetingen met de verschillende wezens en situaties die ik tegenkom.
Amsterdam Zuid + Scheepvaartkwartier
Hoogtebeperkingen en dambordpatroon, uitstalling starchitects, commerciële ruimte.
Vormgegeven ruimte > ambacht (De Klerk) > kapitaal (Zuidas) > aantrekken en verblijfsfunctie: boulevardsperistaltiek (Coolsingel) (maar ook de kronkelpaadjes door de ‘natuur’) > afstoten en doorgangsfunctie (hostile architecture) > protest (olifantenpaadjes).
Midden tussen slecht onderhouden stedelijke ruimte en opgepoetste toeristische attractie?
Depot Boijmans (wat moet je hier doen?)
Amsterdam Zuid + Scheepvaartkwartier
Hoogtebeperkingen en dambordpatroon, uitstalling starchitects, commerciële ruimte.
Vormgegeven ruimte > ambacht (De Klerk) > kapitaal (Zuidas) > aantrekken en verblijfsfunctie: boulevardsperistaltiek (Coolsingel) (maar ook de kronkelpaadjes door de ‘natuur’) > afstoten en doorgangsfunctie (hostile architecture) > protest (olifantenpaadjes).
Midden tussen slecht onderhouden stedelijke ruimte en opgepoetste toeristische attractie?
Depot Boijmans (wat moet je hier doen?)
Shared space : hoe te navigeren door de stad [olifantenpaadjes / desire lines]
De afbeelding toont het Haadwei-Doniawei-Foarwei kruispunt in Damwâld, Nederland.
Het kruispunt is ontworpen volgens het 'shared space' concept, waarbij de ruimte gedeeld wordt door voetgangers, fietsers en automobilisten zonder aparte rijstroken.
Er zijn verschillende voertuigen zichtbaar, waaronder auto's, fietsers en een tractor.
De omgeving is groen met bomen, struiken en gazons.
De architectuur omvat een opvallend traditioneel gebouw op de hoek van de straten.
Amsterdam Zuid + Scheepvaartkwartier
Vormgegeven ruimte > ambacht (De Klerk) > kapitaal (Zuidas) > aantrekken en verblijfsfunctie: boulevardsperistaltiek (Coolsingel) (maar ook de kronkelpaadjes door de ‘natuur’) > afstoten en doorgangsfunctie (hostile architecture) > protest (olifantenpaadjes).
Midden tussen slecht onderhouden stedelijke ruimte en opgepoetste toeristische attractie?
Depot Boijmans (wat moet je hier doen?)
Urine deflector / bird control / human control.
Rattenvallen / spikes / skatestoppers.
Artikel 2:50 van de Algemene Plaatselijke Verordening (APV) regelt het hinderlijke gedrag in voor het publiek toegankelijke ruimten, waarbij het verboden is zich zonder redelijk doel en op een hinderlijke manier op te houden in bijvoorbeeld winkels, horeca, of andere openbare gelegenheden, en sanctioneert acties die de openbare orde verstoren of overlast veroorzaken. De exacte bewoording kan per gemeente iets variëren, maar de kern is het handhaven van de leefbaarheid en openbare rust door het verbieden van storend gedrag.
Leven naar instructies in de openbare ruimte.
Solitaire contractualiteit: In een niet-plek is de mens geen lid van een gemeenschap, maar een klant of passagier die via een contract (ticket, creditcard, paspoort) verbonden is aan de ruimte,.
Interactie met tekst: Gebruikers communiceren niet met elkaar, maar met instructies ("verboden te roken", "neem rechterbaan") van anonieme instanties,.
Anonimiteit: Men is anoniem, maar heeft pas recht op die anonimiteit nadat men zijn identiteit officieel heeft bewezen (bijv. bij de douane),.
Het KREMLIN is een wijk in Gorinchem die direct na zijn oplevering in de jaren vijftig, vanwege zijn gesloten en monumentale karakter de bijnaam KREMLIN verwierf. Tegenwoordig is het KREMLIN een buurt met ruim 60 nationaliteiten in 200 portiekwoningen..
In drie maanden enquêteerde EGBG ruim 81,08% van de bewoners van het KREMLIN met vragen als: ‘Vindt u dat er een kunstwerk in uw wijk moet komen?’, ‘Wat voor kleur moet het worden?’en ‘Mag ik een foto maken van het uitzicht vanuit uw woonkamer?’. De letterlijke antwoorden vormen de basis van het kunstwerk. Het KREMLINZICHT (binnenzijde van het kunstwerk) laat alle mogelijke uitzichtpunten van het KREMLIN samenvallen.
Opdrachtgever; Gemeente Gorinchem
Martijn Engelbrecht runt tegenwoordig Circus Andersom, dat sociale kunstwerken en -manifestaties bedenkt en uitvoert. In dit geval is het kunstwerk niet het ding in de openbare ruimte waar de enquete op aan lijkt te sturen, maar juist de bureaucratische praktijk die eraan vooraf gaat. Wat laat het zien? Waar moet het komen? Hoe moet het eruit zien? Wat voor materiaal moet het zijn?
Wat is het kunstwerk?
Het KREMLIN is een wijk in Gorinchem die direct na zijn oplevering in de jaren vijftig, vanwege zijn gesloten en monumentale karakter de bijnaam KREMLIN verwierf. Tegenwoordig is het KREMLIN een buurt met ruim 60 nationaliteiten in 200 portiekwoningen..
In drie maanden enquêteerde Circus Andersom ruim 81,08% van de bewoners van het KREMLIN met vragen als: ‘Vindt u dat er een kunstwerk in uw wijk moet komen?’, ‘Wat voor kleur moet het worden?’en ‘Mag ik een foto maken van het uitzicht vanuit uw woonkamer?’. De letterlijke antwoorden vormen de basis van het kunstwerk. Het KREMLINZICHT (binnenzijde van het kunstwerk) laat alle mogelijke uitzichtpunten van het KREMLIN samenvallen.
Opdrachtgever; Gemeente Gorinchem
Ypenburg zoals ontworpen door Bureau Palmbout.
Gebouwd vanaf 1997. Grote namen leveren architectuur:
MVRDV
Architecten Cie. (van Carel Weeber)
West8
Rapp+Rapp
Koolhaas
Klunder
Claus & Kaan
Herman Hertzberger
Het raamwerk volgt de richtingen van het regionale strandwallen landschap. De lijnen evenwijdig aan de kust zijn continu en strekken zich gedeeltelijk tot buiten het gebied uit. De lijnen loodrecht op de kust doorkruisen verschillende zones en wisselen daarom van karakter.
De stelsels voor verkeer en water zijn in het raamwerk ingevlochten. Het net van hoofdwegen etaleert de belangrijkste bouwstenen van het plan aan de passant. Het secundaire wegennet heeft de vorm van een grofmazig raster, dat alle buurten ontsluit. Doodlopende wegen komen niet voor. Geluidswallen rondom de bebouwing zijn zoveel als mogelijk vermeden. Hoofdroutes en watergangen zijn gebundeld, om een riant ruimtelijk effect te bewerkstelligen. Zij voorzien in de overzichtelijkheid en toegankelijkheid van de nieuwe voorstad.
Voor zijn kunstopdracht voor de nieuwbouwwijk op het terrein van voormalig vliegveld Ypenburg heeft de Chinees-Franse kunstenaar Huang Yong Ping drie Ling Zhi-paddenstoelen uitvergroot en gecombineerd met helikopters. Ze landen in het verlengde van het kanaal dat de vroegere landingsbaan in herinnering roept. Deze lokale geschiedenis verbindt Huang Yong Ping met een maatschappelijk urgente kwestie als immigratie.
In de traditionele Chinese medicijnleer staat de Ling Zhi bekend als levenselixer en ook volgens het Taoïstische geloof is deze paddenstoelensoort een mythisch symbool voor eeuwig leven. Die betekenissen wilde de kunstenaar graag in Nederland introduceren. Tegelijkertijd zijn Ling Zhi vreemdelingen die uit het oosten komen. Omdat deze paddenstoelensoort geen wortels heeft, zijn ze verplaatsbaar. Net als immigranten.
Huang Yong Ping was zelf ook immigrant. Eind jaren tachtig kwam hij, na zijn deelname aan de beroemde tentoonstelling van niet-westerse kunst ‘Les Magicien de la Terre’ (Parijs, 1989), naar Europa. Sindsdien woonde en werkte hij in Parijs. Hij is een van de bekendste kunstenaars van de Chinese Xiamen Dada-beweging en weet oosterse en westerse kunsttradities met elkaar te verbinden. Zijn inventieve en tot de verbeelding sprekende sculpturen en installaties worden hij over de hele wereld getoond. Imponerend is zijn ‘Serpent Ocean’, een 130 meter lang slangenskelet in de zee bij St. Nazaire (Fr).
Ergens opnieuw kunnen wortelen en nadenken over je ‘roots’ zijn in het oeuvre van Huang Yong Ping telkens terugkerende thema’s. De kunstenaar zelf zag de wereld als één internationale gemeenschap.
Het project 'Kunst aan Huis in Ypenburg' bestaat uit een serie kleine kunstwerken: figuratieve multiples van meerdere kunstenaars, die gratis konden worden aangeschaft door de bewoners van Ypenburg. De werken werden letterlijk aan het huis bevestigd. Het project is uitgevoerd in samenwerking met Kunsthuis 7X11. Bewoners konden kiezen uit werken van: Douwe Halbertsma, Jeroen Allart, Bert van Ommen, Theo Schepens, Ingrid Mol, Tom Claassen, Arja van den Berg, HiMom (Jeroen Bruls & Krijn Christiaanse).[3]
Mensen kunnen ook samen, zonder begeleiding van een kunstenaar tot kunstzinnige uitspattingen komen. Wandel eens door de Plesmanlaan in Den Haag Ypenburg, waar de bewoners collectief een kunstwerk in de erker zetten en zo het Stedelijk Museum Ypenburg openden, dat 24 uur per dag toegankelijk is.
Claudia Linders moest met de bewoners een tentoonstelling samenstellen die in de erkers moest komen, maar ze concludeerde dat die er al was. De bewoners proberen via hun individuele expressie in de erkers het monotone beeld van de VINEXwijk weg te nemen. En wie goed en lang genoeg kijkt vindt altijd wel ergens samenhang, en dat is wat een tentoonstelling moet zijn. Hier geldt: anders kijken maakt alles nieuw. En mooier misschien.
‘ELKE BEWONER IS EEN TENTOONSTELLINGSMAKER’
Kunstenaar Claudia Linders is curator van een straat in de Vinexwijk Ypenburg, die een 24-uurs museum is geworden. ‘Toen ik begon, was het museum er al....
Dit artikel is geschreven doorHarmen BockmaGepubliceerd op 14 juni 2007, 00:00
Bewaren
Delen
De Artoteek Den Haag haalt regelmatig kunstenaars naar de Vinexwijk Ypenburg. Wat was uw opdracht?‘De bedoeling was dat ik samen met de bewoners van de Plesmanlaan een tentoonstelling zou maken in de erkers van hun woningen. Die doen sterk denken aan vitrines in musea, maar dan opgehangen aan de buitenkant van een woning. Maar toen ik door de straat liep, zag ik dat die tentoonstelling er allang was. Iedereen heeft wel iets moois neergezet of opgehangen. Je ziet er raffia vlinders, een Boeddhabeeld, een Marokkaanse vaas, een pluchen leeuw, een hele grote Kuifje. Van alles. Het is zelfs de gewoonte om met Sinterklaas allemaal pakjes in de vitrines te leggen. Wie ben ik dan om die mensen voor te schrijven wat ze moeten tonen.’Een prettige opdracht. Een bordje ‘museum’ ophangen aan het begin van de straat en klaar is Kees.‘Zo lichtvaardig heb ik het verzoek niet opgevat. Wat ik fascinerend vond om te zien, is dat de Plesmanlaan helemaal niet voldoet aan het imago dat Vinexwijken hebben, namelijk dat van saaie, anonieme gebieden waar geen onderscheid bestaat tussen de woningen. In de Plesmanlaan gebruiken de bewoners hun erkers juist om zich te onderscheiden van elkaar. Tezamen geven ze de straat een bijzondere eigenheid.’Zo bezien is elke Nederlandse straat een museum.‘Het is inderdaad een typisch Nederlandse gewoonte om de gordijnen open te laten en de voorbijganger een blik op het interieur te gunnen. Maar in de Plesmanlaan tonen de bewoners bewust iets dat zij mooi vinden. Ik heb er, samen met een team, een catalogus bij gemaakt. We beschouwen iedere bewoner als de curator van zijn of haar erker. Wij hebben ze alle 47 gesproken over de betekenis die het object voor hen heeft, en we hebben zelf gezocht naar andere betekenissen. Gaandeweg kwamen we erachter dat elk object in de straat wel een verband heeft met een object in een andere erker. De samenhang maakt het tot een museum.’Hoe kom ik van een Boeddhabeeld in de ene erker naar Winnie the Pooh in een andere?‘Vergeet de ficussen niet. Onder een ficus kwam Boeddha in een staat van verlichting. De schepping van leegte die bereikt wordt door verlichting wordt ook vereerd door Shiva, waarvan ook een beeld is te zien in het museum. De leegte is onderwerp van het taoïsme, waarover een schrijver het boek De Tao van Poeh, heeft geschreven, waarin aan de hand van Winnie the Pooh het taoïsme wordt uitgelegd. In de catalogus leggen we met een hyperlinksysteem nog veel meer verbanden.’Het project doet denken aan Marcel Duchamp, die een pissoir in het museum neerzette, waardoor het kunst werd.‘Natuurlijk zijn dat de vragen die in dit project aan de orde komen. Wat is eigenlijk en museum? Wat is eigenlijk kunst? Een beetje stad komt nu aanzetten met een gebouw voor een Nederlands Historisch Museum. Maar over de inhoud wordt helemaal niet nagedacht. Is er eigenlijk wel een nieuw gebouw voor nodig? In de museumwereld gaat het vooral nog over geld, over aankoopbudgetten. Betrokkenheid bij gewone mensen ontbreekt vaak. Die zie je wel in het Stedelijk Museum Ypenburg.’
Laat het de mensen doen. Zij stellen zelf de kunst samen.
Tulpen waren Ger Bouts lievelingsbloemen. Ze tonen onder meer internationale verbindingen tussen Nederland en Turkije, waar de bloem oorspronkelijk vandaan komt. Bout gebruikte de tulp als symbool in een kunstparticipatieproject dat startte in 2009 en waarmee ook delen tot een som worden gemaakt. Hier gaat het om de gemeenschappelijke inspanningen van de vele mensen die het werk realiseren. Basisschoolkinderen, MBO’ers en ouden van dagen, studenten en professionals, kunst en ambacht, burger en guerilla.
De tulp is de vrucht van de samenkomst van de meewerkende partijen, waarbij de kunstenaar schittert door afwezigheid.
Het Kleinpolderplein (1968) is het grootste verkeersknooppunt van Nederland. De verwachting is dat het binnen tien jaar autoluw wordt. Daarom is er in 2011 door CBK Rotterdam en Observatorium een begin gemaakt van een beeldenpark onder de fly-overs. In een raster zijn 15 zwarte sokkels geplaatst, die gevuld worden met verweesde beelden; dat zijn kunstwerken die elders in de stad om een of andere reden ‘over zijn’ of ‘weg moeten’. Het ontwerp voor het museum voor verweesde beelden is gedaan door Diekman Landschapsarchitecten.
—> https://www.bkor.nl/beeld/kleinpolderpleinpark-museum-voor-verweesde-beelden/
https://www.bkor.nl/beeld/kleinpolderpleinpark-museum-voor-verweesde-beelden/
—> https://lokaleregelgeving.overheid.nl/CVDR132721/1
regels voor plaatsing : moments contained / ger bout zijn tulpen
sculptuur = bouwwerk dus moet vergunning
factoren: vergunning (omgevingsplan / beleid) / auteursrecht / overlast & openbare ruimte / vandalisme
De rol van oost en west, wie maakt, wie heerst? Wie is er de baas?
Dries Verhoeven
Hoe we in het westen het nakijken hebben
Waardevol commentaar hier is dat de 'sollicited' kunst, betaald door gemeentelijk belastinggeld en dus door de burger, een krachteloos instrument is om het volk te equiperen met esthetische autonomie of weerbaarheid. Dit verweer vind ik belangrijk, ook al vind ik het ook een beetje een overspannen reactie op de aperte marxistische lijn die doorheen dit verhaal verweven is.
Ja, misschien is het beter als kunst uit de mensen zelf komt, want als de overheid het vindt te moeten doen worden de mensen daar apathisch van. (Maar worden ze dat niet van een marktmechanisme?) En ja, socialistische/communistische regimes zijn verantwoordelijk geweest voor massale moordpartijen, maar ik wil dat ook helemaal niet goedpraten. Het gaat mij om de spanning tussen de partijen die aan de publieke ruimte vorm geven, van links tot rechts.
Dries Verhoeven
Hoe we in het westen het nakijken hebben
De wereld achter het scherm gaat zich mengen met de wereld ervoor. Dat levert oscillaties op: snelle trillingen tussen fictie en werkelijkheid.
◘ David Claerbout, 2002, zonder titel (Carl en Julie), interactieve video
Waar de vorige film in feite amper technische bewerking kent, werkt Claerbout bij de film waar het getoonde beeld uit komt juist weer met iets geheel nieuws op technisch gebied: sensoren. De film zit in een continue loop en bestaat uit een digitale video van een man en een meisje buiten. Het is een interactieve video en dat betekent dat de continue loop over kan gaan op een ander spoor om weer terug te keren naar de oorspronkelijke loop.
Dat tweede spoor wordt geactiveerd als iemand de zaal van de video betreedt. De betreffende persoon komt dan langs een sensor. Het tweede spoort bestaat eruit dat de man en het meisje bijdraaien om te kijken wie er binnen komt. Echt interessant vinden ze de binnenkomer niet en even later zitten ze weer in hun oude vertrouwde houding. tot er weer iemand de zaal binnenkomt...
Een rol spelen. Performativiteit.
NATHAN FOR YOU — Smokers Allowed speelt met wat echt of nep is en er ontstaat iets nieuws. Maar doe je dat concept van het “spel” weg en streef je ernaar het spontane precies na te maken, dan gaat het mis.
De ruimte tussen werkelijkheid en fictie is onzichtbaar juist omdat we daar precies in zitten. Misschien kijken we wel vanuit de fictie naar de werkelijkheid. We zijn elk moment precies een infinitesimaal verwijderd van de werkelijkheid door onze interpretatie en talig begrip.
Het blijkt dat je in de staat Californië alleen binnen mag roken als je meedoet aan een theatervoorstelling. Dus zet Fielder twee theaterstoelen en een rood gordijn in de hoek van de bar en geeft twee kaartjes weg voor het nieuwe toneelstuk Smokers Allowed. Opeens worden alle klanten van de bar acteurs. De avond is volkomen normaal. Deze "acteurs" zijn immers gewoon mensen in een bar die doen wat ze normaal gesproken zouden doen. Uiteindelijk doet Fielder de gordijnen dicht en beëindigt de "show". De eigenaar is opgelucht omdat ze extra geld heeft verdiend en Fielder is blij omdat zij blij is. Maar tot zijn verbazing vond het publiek het geweldig als theater. Ze vonden dat het een gevoel van realisme vastlegde (HET WAS ECHT!) en hielden van de avant-garde aard ervan. Fielder laat het aan een aantal academici zien, die het voor de camera met elkaar eens zijn.
John Wojtowicz (overleed in 2006), gespeeld door Al Pacino. Geregisseerd door Sidney Lumet.
In 1972 overvalt Wojtowicz, met twee anderen, een bank in New York. Hij gaat 5 jaar de bak in.
Wojtowicz vond dat de film uit 1975 zijn verhaal grotendeels onjuist weergeeft, vooral wat betreft de rol en het uiterlijk van zijn vrouw en enkele verzonnen gebeurtenissen. Hij ontkende ook dat hij zijn medeplichtige had verraden. Ondanks deze kritiek prees hij wel het acteerwerk van Pacino en Sarandon. De scenarioschrijver kon Wojtowicz niet spreken vanwege onenigheid over geld, maar de film werd uiteindelijk een groot succes en won een Oscar.
Huyghe biedt met zijn werk een platform aan John Wojtowicz, het charismatische brein achter de overval, om zijn versie van die beruchte dag te vertellen in een gereconstrueerde set van de bank. In plaats van de persoonlijke geschiedenis die Hollywood hem heeft ontnomen te verduidelijken, lijkt Wojtowicz echter sterk beïnvloed te zijn door de film, een bewijs van de onlosmakelijke vermenging van echte gebeurtenissen, de vertekening van het geheugen en de bemiddelende kracht van de populaire cultuur.
Third memory is wat ontstaat tussen het eigen geheugen en de fictieve reproductie ervan. Wat de politie heeft opgetekend, wat de film laat zien en wat Wojtowics vertelt zijn verschillende verhalen. Dat toont aan hoe gevoelig onze ervaring is voor (onbewuste) manipulatie en hoe het echte verhaal steeds weer aan ons weten ontglipt.
Een andere link naar de werkelijkheid vanuit de film is dit project met een dubbelschermvideo als eindwerk. In 1975 was de film Dog Day Afternoon van Sidney Lumet een grote hit. Deels kwam dit door het talent van Al Pacino die erin de rol van bankovervaller speelt en deels kwam dit ook omdat de betreffende bankoverval zelf al voor veel nieuws had gezorgd.
De bankovervaller die door al Pacino werd gespeeld heette in het echt John Wojtowics. Zijn compagnon komt om bij de bankoverval en Wojtowics geeft in zijn verklaring nadien aan dat hij het geld nodig had omdat zijn vriendje een sexoperatie wilde ondergaan. Dit was uiteraard voer voor de pers. Inmiddels heeft die bankovervaller zijn straf uitgezeten en is een vrij man. Huyghe heeft hem opgezocht en heeft hem geïnterviewd over de bankoverval. Ook heeft Huyghe via de politie de verslagen ervan gekregen om tot een correcte reconstructie te komen. Het decor van de film, gebaseerd op de betreffende bank heeft Huyghe laten namaken en in dat decor vertelt Wojtowics hoe het allemaal echt is gebeurd die dag.
Het enge is dat hij daarbij afwijkt van de politierapporten. De betreffende afwijkingen lopen al snel synchroon met de afwijkingen die ook in de film voorkomen. Het geheugen van Wojtowics is vervormd geraakt door de film. Het gebeuren waarbij hij zelf hoofdrolspeler was herinnert hij zich meer zoals het in de film wordt getoond dan zoals het werkelijk was. zo kleurt de media zelfs de blik van hen die er zelf bij waren.
De sleutel tot de raadselachtige interventies van Pierre Huyghe zit in deze instructie: de werkelijkheid wordt werkelijker als er een stukje verzinsel bij zit.
Do It Nummer 25
– Zoek een situatie.
– Schrijf een tijdscore (een scenario).
– Selecteer de spelers.
1. Vind de coëfficiënt van fictie in deze situatie. (Wie of wat in de situatie is ‘bedacht’, ‘gespeeld’, of ‘gescript’?)
2. Intensiveer het. Deze aanvulling van fictie zou de realiteit van de situatie moeten versterken. Dat is jouw score, jouw ritournelle die het spel regeert.
3. Elke speler zou nu klaar moeten zijn om de score te spelen, tijdens en binnen de werkelijke situatie. Of het nu een situatie of een natuurverschijnsel is, de tijd van de score is altijd gekoppeld aan de natuurlijke duur ervan. Zoals de duur van een regenboog.
De instructie moet leiden tot een compositie, een soort muziekstuk. Een ritournelle is een terugkerend stukje muziek tussen coupletten van een muziekstuk.
Het verdubbelen van de werkelijkheid met fictie geeft ons “bewijs” van de werkelijkheid. Zo zijn we uiteindelijk in een soort tussenlaag tussen werkelijkheid en fictie beland, en dat is ons geheugen.
Onoriginaliteit. De ruimte als gebruikersruimte, voor de consument, in plaats van verblijfsruimte. Identiteit is een uithangbord waarmee je de markt op kunt.
De buitenkant is show, de binnenkant correspondeert daar niet mee.
Samenvoeging van 8 bestaande kastelen
identiteit, veiligheid en zekerheid
Of, een ander typisch voorbeeld: de boer die vanwege de recreatieve
en toeristische potenties gesubsidieerd wordt om op ‘ambachtelijke wijze’ zijn land te bebouwen
en te beheren, teneinde historische landschappen te behouden.
Het (her)scheppen van ruimte die verwijst naar iets wat er niet meer is, maar waar wel zekerheid
en identiteit aan verbonden kunnen worden; een gesimuleerd referentiepunt.
verscheidenheid weliswaar aanwezig is, maar
binnen strakke grenzen: gereduceerde verscheidenheid.
Schip van Theseus?
Jasper de Beijer (Amsterdam, 1973) zat in de jaren negentig kort bij de HKU en heeft inmiddels een aardige reputatie met museale uitnodigingen en collecties. Inspiratie haalt De Beijer uit zijn eigen confrontatie met de wereld. Zo ging hij in 2004 naar Indonesië om een oude rubberplantage te fotograferen. Hij maakte vervolgens in zijn studio een reconstructie van de plantage door een variëteit aan gemengd materiaal en techniek. Het betrof een mengeling van papieren maskers, echte mensen en door de computer gegenereerde landschappen. Dat geeft het geheel in techniek en inhoud een geconstrueerd en kunstmatig karakter, zoals rubber en kolonialisme dat feitelijk ook zijn, net als de koloniale ervaring op een buitenpost als deze Nederlandse plantage in den vreemde.
De Beijer lijkt zijn projecten altijd met een reis te starten. Zo reisde hij voor Wir sind das Gedächtnis langs plekken die een dramatische rol in de recente geschiedenis van Europa en in het bijzonder Duitsland hebben gespeeld. Duitse stadjes die na volledig gebombardeerd te zijn geweest weer opgebouwd werden, bijvoorbeeld.
Dat deed De Beijer overwegen hoe vaak je iets kunt herbouwen voor het zijn identiteit verliest. Daartoe bedacht hij een stadje dat voor de zoveelste keer verwoest was, waarin een gemeenschap probeert om de geschiedenis smoelwerk te geven met een monument gebaseerd op vage herinneringen van een plaatselijk verleden.
De gemeenschap doet hard zijn best om die culturele identiteit te hervinden en zo net als alle voorgaande keren de stad terug op te bouwen als een echo van een geïdealiseerd verleden. Die wederopbouw ligt ook prachtig in de lijn van de bouwer De Beijer en hij maakte diverse creaties waaronder dit theatrale bouwsel. Zoals ook bij het andere werk moet alles moet perfect zijn en dan wordt de foto gemaakt. Over ieder onderdeel is nagedacht; inspiratie komt weliswaar uit de echte wereld, maar de wereld die hij ons laat zien is niet echt; het is de wereld van Jasper de Beijer.
Naast een uitgroei van het formaat van zijn werken gebruikt hij ook de meest uiteenlopende materialen. Imposante werken die je overdonderen. Wie zijn meterslange schilderij van de mediamarkt heeft gezien, bedenkt zich drie keer voordat men er weer naar binnen gaat. Architectuur en de stedelijke ruimte zijn belangrijke onderwerpen in het werk van Beekman, voornamelijk waar architectuur de ervaring van en visie op de wereld vormt. Uitgangspunt kan bijvoorbeeld modernistische architectuur zijn en het dwingende wereldbeeld dat eronder ligt, namelijk door ruimtelijke inrichting de functionaliteit van de mensen in die ruimte te stimuleren of beïnvloeden. Grote grijze woon- of werkblokken bijvoorbeeld, die als de raders in de maatschappelijke machine zijn, tonen zich verweerd en in onbruik in de beelden die Beekman ervan maakt. Stedelijke cultuur gaat met zulke ruimtes aan de haal zoals Beekman ons toont. Het zijn gefragmenteerde en verbogen vormen waaruit een gevoel van misplaatsing of desoriëntatie spreekt.
Beekman gebruikt kleur en texturen die moeten suggereren dat er iets nieuws kan voortkomen uit het verval, in een vorm van appropriatie. Hieruit vloeit een sociale betrokkenheid voort met macht, controle en verzet, impliciet in het wellicht ironisch gebruik van vormen en beelden die verwijzen naar fascistisch modernisme of historische gebeurtenissen die er verband mee houden. De wereld als disciplinerende machine, een inmiddels verlaten credo, en het verval ervan is evident in de grove bouwblokken van Beekman. Dit toont kritisch engagement met de wereld en hoe die gevormd wordt door powers that be. Maar er blijft een impliciete mogelijkheid tot transformatie en vernieuwing ondanks de verwrongen taferelen op het doek.
De stedelijke ruimte, de gebruikersruimte of de zakelijke ruimte zien we ook terug in de Interiors van Luc Tuymans. Tuymans werkt met bleke kleuren en eenvoudige composities. Hij reflecteert op de beeldcultuur, is daar ook voor aangeklaagd toen hij een nieuwsfoto overschilderde, maar bedoelt hiermee kritisch te zijn naar de wereld waarin we leven en hoe beelden ons beïnvloeden of hoe indirect onze ervaring van de werkelijkheid kan zijn in de moderne tijd. Zo een indirecte ervaring vinden we ook in de hotelkamer op zijn Interior III. Deze interieurs gaan over de relatie tussen het individu en de ruimtes die het bewoont. Door het zwarte gat kunnen we erin, bewonen en weer verlaten en bij het volgende bezoek is deze ruimte weer in originele staat. Zo gaat dat met hotelkamers: ze resetten zichzelf ongemerkt, als we bezig zijn met onze dingen doen, en dat wekt de indruk dat onze handelingen zonder gevolg zijn. Dat is gerelateerd aan de indirecte manier waarop we de wereld begrijpen, vandaag de dag, en de virtuele ruimtes die we doorlopend bewonen. Control-Z en we gaan terug in de tijd. Control-Alt-Delete en we staken een vastgelopen proces en starten het opnieuw. De ambachtelijke wijze waarop Tuymans zulke taferelen en sferen schept is een commentaar op het verdwijnen van de menselijke hand.
We bewonen deze ruimte, maar er is tegelijk niemand. Ook wie de kamer reset in onze afwezigheid is onduidelijk. Dat wijst op sociale of functionele scheidingen van rollen en functies wat ten derde male een symptoom van onze verwijdering van de echte wereld is. De wereld is gemaakt voor onze consumptie en tegelijk dus in afwachting van die consumptie. We zijn hier vaker niet dan wel, het is niet “thuis”. Waar zijn we nog thuis als we voortdurend aan het fladderen zijn? We kennen dit beeld heel goed: het zit verankerd in ons persoonlijke én collectieve geheugen. Hoe we die ruimtes (en ook de tijd die een rol speelt in de totstandkoming van die ruimtes) begrijpen is afhankelijk van wat er is maar ook wat er niet is. En waar heel veel van is zijn de beelden van de wereld die we normaliter in de directe ervaring meemaken, maar de beelden zorgen voor een ontkoppeling van het heden, zoals er in een hotelkamer een eeuwige non-tijd lijkt te zijn. Non-tijd en non-ruimte (als een non-place in de filosofie van Marc Augé) door de afwezigheid van details en specificiteit maakt dat de ruimte ambigu en leeg wordt. Wellicht verdwijnt de specificiteit van het tafereel in het zwarte gat? In verband met de eerder genoemde beeldcultuur kun je zeggen dat Tuymans ons wil wijzen op de homogenisering van de ervaring van de wereld. En tegelijk is het appèl op het geheugen een uiterst menselijk appèl op de emotionele beleving van de geschetste ruimte.
Terugblikje
Naar Luc Tuymans en de genericiteit van de consumentenruimte.
Airspace in moderne interieurs. Wat is er nog écht van ons?
Sociale media zijn de grote gelijkmaker: zo moet het zijn. Smaak wordt gedicteerd. Alles wordt hetzelfde.
Jonas Kooyman signaleert de aanvang van de vette jaren in 2015, terwijl er nog veel leegstand is. De aggenebbis tussenesthetiek van kale baksteen en kabelgoten wordt herkenningspunt voor hipsters die van de nood een deugd maken. Dat wordt vervolgens merk en duur verkocht, en gecommuniceerd op social media en dus ook norm.
Met als gevolg: alles wordt heel duur en gaat er hetzelfde uitzien.
Wat blijft er aan individualiteit over? En wat doet het met de stad? (Rubber eendjes winkel?)
Leegstand in winkels is een complex 21e-eeuws probleem, gedreven door de opkomst van e-commerce, veranderend consumentengedrag en een overaanbod, leidend tot hoge leegstandscijfers (rond 7% in de jaren 2010), maar er is ook hoop door herbestemming (transformatie naar wonen/horeca), dalingen (zoals in 2022/2023) en lokale successen, hoewel de trend fluctueert en er nog steeds veel panden omgezet worden.
Oorzaken van Leegstand:
E-commerce: Online winkelen neemt een steeds groter deel van de retailmarkt over.
Veranderend consumentengedrag: Klanten zoeken meer beleving en minder pure transacties in fysieke winkels.
Overaanbod: Te veel winkelruimte in Nederland, vooral in binnensteden.
Faillissementen: Grote ketens zoals V&D, Kijkshop, Free Record Shop gingen failliet, wat leegstand veroorzaakte.
Trends en Cijfers (Nederland):
Jaren 2010-2019: Stijgende leegstand, piekte rond 7,5% in 2015.
2019: Hoogste aantal faillissementen in jaren, leegstand liep weer op.
2022: Significant herstel, laagste leegstand in tien jaar (ca. 6%) door transformatie.
2023/2024: Fluctuaties, maar transformatie (naar wonen, horeca) blijft een sleutel.
Een nieuwe orde: ongedifferentieerde massa.
Onze algoritmen helpen ons door het moeras heen te klewangen. Maar daarbij volgen we ongemerkt voorgekauwde paadjes.
Oude manieren van ordenen hebben afgedaan. De wereld zit stampvol informatie, zo vol dat elk verband te leggen is. Om zinvol te kunnen navigeren door die massa is een algoritme nodig. En daaruit ontstaat (individuele) betekenis.
Kledonisme is er een voorbeeld van.
Zo weet je waar je heen moet, en waar niet. En wat je er kunt doen.
Kerb crawling : op de Wallen.
Fietspad keihard afgaan op Geldersekade.
Koert van Mensvoort?
Zo weet je waar je heen moet, en waar niet. En wat je er kunt doen.
Kerb crawling : op de Wallen.
Fietspad keihard afgaan op Geldersekade.
Het is uitermate belangrijk dat je een beetje fit blijft tijdens deze coronacrisis. En aangezien de sportscholen nog gesloten zijn, is het helemaal aan jou om de benen te strekken of de gewichten op te pakken. Sander Gabel weet zijn tijd in ieder geval goed te vullen door de sickste ‘Strava-art’ te maken.
Strava-art
Sander staat ook wel bekend als ‘Runbrandt’, de Rembrandt onder de hardlopers. De fanatieke hardloper stippelt zijn route zo uit, dat de Strava-app uiteindelijk een mooi figuurtje plot. En niet zomaar een figuurtje. Sander rent zijn rondje zo dat er uiteindelijk een mooi beest tevoorschijn komt, zoals een beer of dolfijn. Het kost de 34-jarige flink wat tijd, maar het resultaat mag er wezen. Sanders haan ging helemaal los op internet. “Die was 31 kilometer en ik deed er 3 uur over!”
Creativiteit
Tja, je moet immers wat als je wedstrijden niet meer doorgaan. Momenteel zou Sander eigenlijk in Italië zitten om deel te namen aan de Dolomiti Extreme trail. Nu stopt hij zijn tijd in zijn Strava-kunstwerkjes. “Ik begin grof en ga altijd eerst op zoek naar vormen die al aanwezig zijn”, vertelt hij. Voordat Sander zijn hardloopschoenen aantrekt, stippelt hij zijn route uit met de app Plot a Route. Maar Sander heeft ook oog voor detail. “Zo zag ik langs de Amstel al snel de vorm van de staart van een eekhoorn. Daar begin ik dan mee en ga daarna vanuit mijn eigen creativiteit om details aan te brengen.”
Sander is niet de enige die goed is in het maken van kunstwerkjes tijdens het hardlopen. Hier zie je nog meer Strava-art . Sander heeft ook contact met andere hardloopkunstenaars. “Wij inspireren elkaar. Ik heb leuk contact met jongens uit Amerika, Londen en Azië. Ik heb zelfs al iemand die mij wilde betalen om een route tui te zetten. Maar daar is het mij niet om te doen.” Het is duidelijk dat deze Runbrandt veel voor zijn passie overheeft. Het maakt voor hem het hardlopen weer een stukje leuker.
A Walk By All Roads And Lanes Touching Or Crossing An Imaginary Circle van Richard Long
Details van het kunstwerk
Medium: Gemengde techniek (Mixed media).
Datering: 1977.
Concept: Het werk toont een kaart waarop een denkbeeldige cirkel is getekend. De zwarte lijn binnen de cirkel markeert alle wegen en paden die de kunstenaar heeft bewandeld die deze cirkel raken of kruisen.
Betekenis: Het werk illustreert Longs gebruik van wandelen als zowel medium als meetinstrument, waarbij de fysieke reis leidt tot het maken van kunst en het vastleggen van een moment in ruimte en tijd.
Locatie: Het hangt onder andere in de collectie van het S.M.A.K. in Gent, België.
Het is uitermate belangrijk dat je een beetje fit blijft tijdens deze coronacrisis. En aangezien de sportscholen nog gesloten zijn, is het helemaal aan jou om de benen te strekken of de gewichten op te pakken. Sander Gabel weet zijn tijd in ieder geval goed te vullen door de sickste ‘Strava-art’ te maken.
Strava-art
Sander staat ook wel bekend als ‘Runbrandt’, de Rembrandt onder de hardlopers. De fanatieke hardloper stippelt zijn route zo uit, dat de Strava-app uiteindelijk een mooi figuurtje plot. En niet zomaar een figuurtje. Sander rent zijn rondje zo dat er uiteindelijk een mooi beest tevoorschijn komt, zoals een beer of dolfijn. Het kost de 34-jarige flink wat tijd, maar het resultaat mag er wezen. Sanders haan ging helemaal los op internet. “Die was 31 kilometer en ik deed er 3 uur over!”
Creativiteit
Tja, je moet immers wat als je wedstrijden niet meer doorgaan. Momenteel zou Sander eigenlijk in Italië zitten om deel te namen aan de Dolomiti Extreme trail. Nu stopt hij zijn tijd in zijn Strava-kunstwerkjes. “Ik begin grof en ga altijd eerst op zoek naar vormen die al aanwezig zijn”, vertelt hij. Voordat Sander zijn hardloopschoenen aantrekt, stippelt hij zijn route uit met de app Plot a Route. Maar Sander heeft ook oog voor detail. “Zo zag ik langs de Amstel al snel de vorm van de staart van een eekhoorn. Daar begin ik dan mee en ga daarna vanuit mijn eigen creativiteit om details aan te brengen.”
Sander is niet de enige die goed is in het maken van kunstwerkjes tijdens het hardlopen. Hier zie je nog meer Strava-art . Sander heeft ook contact met andere hardloopkunstenaars. “Wij inspireren elkaar. Ik heb leuk contact met jongens uit Amerika, Londen en Azië. Ik heb zelfs al iemand die mij wilde betalen om een route tui te zetten. Maar daar is het mij niet om te doen.” Het is duidelijk dat deze Runbrandt veel voor zijn passie overheeft. Het maakt voor hem het hardlopen weer een stukje leuker.
Een beetje zoals PokeMon Go: je moet ervoor naar buiten.
Het is uitermate belangrijk dat je een beetje fit blijft tijdens deze coronacrisis. En aangezien de sportscholen nog gesloten zijn, is het helemaal aan jou om de benen te strekken of de gewichten op te pakken. Sander Gabel weet zijn tijd in ieder geval goed te vullen door de sickste ‘Strava-art’ te maken.
Strava-art
Sander staat ook wel bekend als ‘Runbrandt’, de Rembrandt onder de hardlopers. De fanatieke hardloper stippelt zijn route zo uit, dat de Strava-app uiteindelijk een mooi figuurtje plot. En niet zomaar een figuurtje. Sander rent zijn rondje zo dat er uiteindelijk een mooi beest tevoorschijn komt, zoals een beer of dolfijn. Het kost de 34-jarige flink wat tijd, maar het resultaat mag er wezen. Sanders haan ging helemaal los op internet. “Die was 31 kilometer en ik deed er 3 uur over!”
Creativiteit
Tja, je moet immers wat als je wedstrijden niet meer doorgaan. Momenteel zou Sander eigenlijk in Italië zitten om deel te namen aan de Dolomiti Extreme trail. Nu stopt hij zijn tijd in zijn Strava-kunstwerkjes. “Ik begin grof en ga altijd eerst op zoek naar vormen die al aanwezig zijn”, vertelt hij. Voordat Sander zijn hardloopschoenen aantrekt, stippelt hij zijn route uit met de app Plot a Route. Maar Sander heeft ook oog voor detail. “Zo zag ik langs de Amstel al snel de vorm van de staart van een eekhoorn. Daar begin ik dan mee en ga daarna vanuit mijn eigen creativiteit om details aan te brengen.”
Sander is niet de enige die goed is in het maken van kunstwerkjes tijdens het hardlopen. Hier zie je nog meer Strava-art . Sander heeft ook contact met andere hardloopkunstenaars. “Wij inspireren elkaar. Ik heb leuk contact met jongens uit Amerika, Londen en Azië. Ik heb zelfs al iemand die mij wilde betalen om een route tui te zetten. Maar daar is het mij niet om te doen.” Het is duidelijk dat deze Runbrandt veel voor zijn passie overheeft. Het maakt voor hem het hardlopen weer een stukje leuker.
Kunst in de openbare ruimte?
Nee, reclame.
Zou “conspiracy” ook ecstatic truth kunnen zijn?
DATA is numbers and facts. The data is what it all starts with, it is undeniable and deprived of the context. The data doesn’t make much sense on its own. INFORMATION is the data enhanced with context, the purpose of analysis and analytical methods. KNOWLEDGE comes up from the information that has been accumulated over time. These are axioms, theories, concepts, or definitions. INSIGHT is the result of exploring data and reports in order to extract meaningful information. WISDOM is what the subject eventually comes to after having worked with information for a long time and having received a sufficient amount of knowledge.
In de tentoonstelling en het boek Typisch Nederland rekent voormalig Fotograaf des Vaderlands Jan Dirk van der Burg (Voorburg, 1978) vrolijk af met het idee dat Nederland zo normaal is. Van het polderboeddhisme tot het vermommen van kliko’s en de vindingrijkheid voor de onderhoudsarme voortuin. Typisch Nederland is een droogkomische reflectie en een unieke kijk op de alledaagsheid. Na het doorbladeren van dit boek kijk je nooit meer hetzelfde naar jouw omgeving en vraag je je op elke straathoek af: waarom? Met dit project plaatst Jan Dirk van der Burg zich in de traditie van fotografen die school maakten met kritisch-ironische, fotografische observaties van het alledaagse Nederland.
Van der Burg zegt zelf niet geïnteresseerd te zijn in een antropologische studie naar de Nederlandse volksaard, of wat ons precies zo ontvankelijk maakt voor wat hij Typisch Nederlands noemt. Dat moeten andere mensen maar doen. Van der Burg ziet gewoon soms iets bijzonders en bij nader inzien blijken die fenomenen dan niet op zichzelf te staan maar een categorie te vertegenwoordigen. Dat is een voor de hand liggend bruggetje naar De woorden en de dingen (1966) van de Franse filsoof Michel Foucault, die in het voorwoord verwijst naar “een zekere Chinese encyclopedie” die heel anders categoriseert dan onze Westerse geesten gewoon zijn. Foucault komt zo tot het besef dat we niet kunnen nadenken over de grens van ons eigen denken, of dus onze denkcategorieën kunnen overzien. Het gevolg is een moeilijk boek over de archeologie van het menselijk denken en hoe we het kunnen opgraven in kunst en literatuur. Van der Burg komt bij toeval uit op zo’n vreemd encyclopedisch systeem door in andere categorieën dan de voor de hand liggende te denken en er dus een nieuw wereldbeeld mee te presenteren. Irritant genoeg laat Van der Burg het daarbij en kunnen we slechts met kiespijn grinniken over onze eigen vreemde gewoonten, maar een ferme indruk laat het ontegenzeggelijk achter.
Volgens de laatste schattingen wonen er zo'n 50.000 boeddhisten in Nederland, maar dat staat in geen verhouding tot het aantal boeddhabeelden. Vooral in de Vinexwijken zit er in elke straat wel een Boeddha naast de voordeur, de regenpijp of de klikobak. Het is dé versteende spirituele sterkhouder van de Nederlandse voortuin. In de jaren negentig was het vooral de laaf uit de Efteling die dominant was als ongedwongen sfeermaker, maar die heeft flink terrein moeten prijsgeven. Het is een verandering waarvan de oorsprong moeilijk te achterhalen is. Er zijn geruchten dat het RTL-programma Eigen Huis & Tuin verantwoordelijk is voor de popularisatie van de boeddha. Tuinman Rob Verlinden bracht de boeddha ooit in als gesponsord item van een bedrijf, dat containers vol in de Rotterdamse haven had staan. Het werd een hit. De vele Nederlanders die ooit naar Thailand op vakantie zijn geweest, zijn vast ook een factor. Een korte steekproef - uitgevoerd door de Fotograaf des Vaderlands zelf in Almere, Hardenberg, Zoetermeer en Den Helder - liet een unanieme waardering zien voor het beeldje. Niemand bleek per se boeddhist, maar nergens staat het beeldje toevallig. De drie steekwoorden die daarbij vielen waren 'rust', 'gezellig' en ‘mooi'. Maar het meest gehoorde argument was: het heeft ‘iets'. Een compact containerbegrip dat het polderboeddhisme volgens mij prima omvat.
De palmbomentrend was mij eerlijk gezegd in Nederland nooit opgevallen, totdat mijn Litouwse stagiair Audrius Kriauciunas een zelfgemaakte palmbomenserie onder mijn neus duwde. Hij verwonderde zich al veel langer over de mediterrane invloed in de Nederlandse voortuin, exposeerde ermee in Litouwen en leerde mij, dat de dominantie van de conifeer - trouwens ook geen inheemse beplanting - zijn langste tijd heeft gehad. Vooral de Chinese waaierpalm, de trachycarpus fortunei, wuift overal. Die is winterhard, dus goed geschikt voor het Nederlandse klimaat. Deze soort levert geen kokosnoten, wel trossen met gele bloemen in de bloeitijd en later oneetbare blauwe bessen. Maar het is de gemiddelde palmeigenaar natuurlijk niet te doen om de vruchten, maar om het oogsten van een tropisch uitzicht vanaf de bank. Een palm in de tuin is een beetje vakantie in de voortuin. De palmdichtheid in Limburg is vermoedelijk het allerhoogst in Nederland, maar de opmars gaat rap noord-waarts. In de Hawaïstraat in Almere was het voor de inwoners waarschijnlijk heel verleidelijk om themamatig te beplanten, daar staan er heel veel. En in Helmond, in de palmboomrijke wijk de Rijpelberg, legde een bewoner mij uit, dat de ondergrondse buizen van de stadsverwarming zorgden voor een extra goed palmbomenklimaat. Een beetje zoals de warme luchtstroom die ze in Cornwall in Engeland hebben, maar dan ónder de grond. Een verhaal te mooi om dood te checken.
Al deze podia leiden tot versplintering van de waarheid, terwijl de wereld en de manier van kijken naar de wereld een zowel descriptief als prescriptief effect heeft op hoe derden die wereld begrijpen of zien. Zwarte zwaan-effect.
Wat we weten is dus afhankelijk van wat we zien, en wat we zien is afhankelijk van welke keuzes er in het verleden gemaakt zijn. Kennis vergaren kan slechts door een lens van kennis.
Jan Dirk zagen we ook al in college 2, over Wereldbeeld. Wat we weten is afhankelijk van waar we onze lens op richten. En dat is zowel descriptief als normatief. Wytske Versteeg in De Witte Raaf 221: “Hoewel ik nu eens gniffelend en dan weer hoofdschuddend door Typisch Nederland bladerde, ging er op een gegeven moment ook iets wringen. Iets ‘typisch Nederlands’ noemen is immers performatief: je beschrijft niet alleen een stand van zaken, maar versterkt ook een beeld, de contouren van wat wel en wat juist niet binnen dat type past.” Wat de media ons voorschotelen is zo ook performatief, het maakt of breekt de mode en de waan van de dag. Dit college is onder meer bedoeld om de werkzame dynamiek bloot te leggen en via de aangehaalde kunstenaars te bevragen.
Bernd and Hilla Becher (1931-2007, 1934-2015) began taking photographs of framework houses in Siegen's industrial region early on in their artistic career. Produced between 1958 and 1974, this body of work proved the value of the consistent depiction of a type of object in so-called typologies. Analysis and synthesis were not to be accomplished solely in a precise individual image but in the quasi-scientific grouping of the photographs as well.
Bernd and Hilla Becher published their first book on the subject in 1977, which would be followed by further monographically arranged books on individual industrial building types. In the book on framework houses one learns that this typical form of post construction (Ständerfachwerk) had begun developing in the late nineteenth century in the Siegerland, one of the oldest ore mining regions. Plain and assembled out of individual prefabricated elements, this is a markedly economical, rationalized construction method. For the Bechers, this form of building houses reflected the industrial design principle of "form follows function" in an individual way.
The homes inspired the artist couple to create uniquely clear views that they converted into a new visual aesthetic and grammar. At the same time, they documented Siegen's industrial and cultural history. Their framework house typologies were exhibited at documenta 11 in 2002. They were furthermore presented in Siegen several times and in Cologne as early as 2006, during the lifetime of Bernd and Hilla Becher. The works are now being shown again based on their installation concept.
In 2004 the Kunststiftung NRW sponsored the purchase of 15 typologies by Bernd and Hilla Becher on the subject of the framework houses in Siegen's industrial region, thereby securing the body of work for the shared collection of the Museum für Gegenwartskunst Siegen and Die Photographische Sammlung/SK Stiftung Kultur. Thus it is now linked with further important works by Bernd and Hilla Becher in Cologne.
MAMILs noemen we deze mensen tegenwoordig: Middle-Aged Men In Lycra. Uyttenbroek en Versluis maken al 30 jaar foto’s van het etnografische, industriële type. Ze zijn goed in verband te brengen met Bernd en Hilla Becher, maar richten hun lens dus op mensen en niet op gebouwen. Wat dat betreft houden ze het midden tussen de Bechers en August Sander, die vanaf 1911 een dwarsdoorsnede van de Duitse maatschappij op de foto zette, met allerlei typeringen als gevolg.
In de reeks Exactitudes brengen Uyttenbroek en Versluis de menselijke fauna in kaart. Mannen en vrouwen en jongens en meisjes (en wat daar inmiddels allemaal tussen zit) gaan in de studio op de foto in een zelfde houding, met een type of schema als extract, expliciet gemaakt in 12 strak uitgelijnde beelden en zonder afleiding op de achtergrond. Tussen documentair en antropologisch.
Het begon allemaal met de Rotterdamse gabbers. De eenvormigheid van de stijl nodigde uit tot een vergelijkende studie. Het is niet de bedoeling deze mensen hun identiteit te ontnemen. Ze staan allemaal rechtop in hun stijl. Maar ze tonen wel iets aan. Instagram avant le lettre.
https://www.instagram.com/p/DRSL8zdiIgS/?utm_source=ig_web_copy_link&igsh=MzRlODBiNWFlZA==
De erfenis van de documentaire fotografie van Bernd en Hilla Becher is hier duidelijk voelbaar.
This morning was special. I think if you asked any of us who were there, we all would’ve agreed that there was no way we were going to get any sort of sunrise that morning. It was POURING down rain, thick fog, and as gloomy as could be. For some reason, we still decided to get up at an ungodly hour and hike up to this spot. Right as we got to the top, the clouds started inverting and we all just started SCREAMING. We couldn’t believe our eyes when we looked out and saw this before us.
Disa Wold is een fotograaf in Seattle. Ze verkoopt alles dat ze op de foto zet.
Insta Repeat
Déjà Vu Vibes 🌲 Wander. Roam. Replicate
Dit is wat prompts op ai gaan opleveren en deze beelden worden daarmee normatief.
Insta Repeat
Déjà Vu Vibes 🌲 Wander. Roam. Replicate
Insta Repeat
Déjà Vu Vibes 🌲 Wander. Roam. Replicate
Insta Repeat
Déjà Vu Vibes 🌲 Wander. Roam. Replicate
Hij schreef erover naar aanleiding van het boek Ultra-Processed People: Why Do We All Eat Stuff That Isn’t Food…and Why Can’t We Stop?. Ultrabewerkt voedsel is voedsel dat complexe industriële processen ondergaat om het hyperbevredigend te maken voor ons lichaam, “to hijack our desire mechanisms”. Newport vertaalt het onderscheid tussen minimaal bewerkt, matig bewerkt en ultrabewerkt voedsel naar media, om te begrijpen waarom we met z’n allen zo moeilijk loskomen van bepaalde digitale content.
Minimaal bewerkt zijn volgens Newport boeken en artikelen, een medium waaraan we al eeuwen gewend zijn en waarbij verslaving niet bestaat. Matig bewerkt zijn 20ste-eeuwse elektronische media als radio en tv. Ultrabewerkte content is volgens Newport ‘digitale content op sociale media’, dat cultureel een factor van belang werd na pakweg 2010.
“You will never be able to experience everything. So, please, do poetical justice to your soul and simply experience yourself.” -Albert Camus
Sylvia Plath is a famous example who failed at that. She killed herself at the age of 31. Quote out of her book The bell jar:
"I saw my life branching out before me like the green fig tree in the story. From the tip of every branch, like a fat purple fig, a wonderful future beckoned and winked. One fig was a husband and a happy home and children, and another fig was a famous poet and another fig was a brilliant professor, and another fig was Ee Gee, the amazing editor, and another fig was Europe and Africa and South America, and another fig was Constantin and Socrates and Attila and a pack of other lovers with queer names and offbeat professions, and another fig was an Olympic lady crew champion, and beyond and above these figs were many more figs I couldn't quite make out. I saw myself sitting in the crotch of this fig tree, starving to death, just because I couldn't make up my mind which of the figs I would choose. I wanted each and every one of them, but choosing one meant losing all the rest, and, as I sat there, unable to decide, the figs began to wrinkle and go black, and, one by one, they plopped to the ground at my feet.”
De ziekte van het nu is een voortdurend NIET HIER EN NU zijn, maar de toekomst vrezen of het verleden herleven.
Maar het houdt niet op!
De nieuwe tijd biedt nieuwe middelen en nieuwe zaken om aan te kaarten, en dat kan zelfs op datzelfde medium!
Jonathan Harris is een kunstenaar die zijn werk in het virtuele veld maakt en ook tentoonstelt. Gratis te zien!
Zelf is Harris inmiddels offline. Hij weet waar hij het over heeft, denk ik.
Wat is de moderne rol van de kunstenaar nu? Ons juist confronteren met de dingen die niet goed zijn? Zijn we weer de doemdenkers uit de 18e eeuw?
An interactive (and satirical) portrait of the psychological effects of large-scale Internet use on humanity
Network Effect explores the psychological effect of Internet use on humanity.
Like the Internet itself, the project is effectively endless, containing 10,000 video clips, 10,000 spoken sentences, news, tweets, charts, graphs, lists, and millions of individual data points, all presented in a classically-designed data visualization environment. To see and hear it all would take hours, but the viewing window is limited to around seven minutes (according to the average life expectancy in the viewer’s country), which induces a state of anxiety, triggers a fear of missing out, and totally frustrates any attempt at completeness.
The videos activate our voyeurism, the sound recordings tempt us with secrets, and the data promises a kind of omniscience, but all of it is a mirage — there is no one here to watch, there is no secret to find, and the data, which seems to be so important, is actually absurd. In this sense, the project mirrors the experience of browsing the web — full of tantalizing potential, but ultimately empty of life. We do not go away happier, more nourished, and wiser, but ever more anxious, distracted, and numb. We hope to find ourselves, but instead we forget who we are, falling into an opium haze of addiction with every click and tap.
The Internet is a miraculous tool, but all too often, it affects us like a drug. Many of its popular apps, news websites, and social networks have been carefully designed to addict and distract, so they can harvest human attention like the natural resource it is. “Keep searching and you will discover,” these services seem to proclaim, but the deepest truths cannot be found by searching — and you will not find them in data, in videos, or in images of other people’s lives.
We need time and space and silence to remember who we are, who we once were, and who we can become. There is a way, and every one of us contains the potential to find it.
Jonathan Harris + Greg Hochmuth
August 2015
https://bjoernkarmann.dk/project/paragraphica
https://www.designboom.com/technology/paragraphica-lensless-camera-ai-06-08-2023/
The design of Paragraphica takes inspiration from the star-nosed mole, a creature that resides and hunts underground, unaffected by light. This unique mammal perceives the world through its finger-like antennae, granting it an extraordinary and intelligent form of “sight.” Serving as a metaphor, the mole showcases the challenge of empathizing with other forms of intelligence and their perception of the world, which can be nearly unimaginable from a human standpoint. Hence, the camera features a prominent bright red antennae in place of the traditional lens.
Dark optics!
Paragraphica is a context-to-image camera that uses location data and artificial intelligence to visualize a "photo" of a specific place and moment. The camera exists both as a physical prototype and a virtual camera that you can try.
The camera operates by collecting data from its location using open APIs. Utilizing the address, weather, time of day, and nearby places. Comining all these data points Paragraphica composes a paragraph that details a representation of the current place and moment.
Using a text-to-image AI, the camera converts the paragraph into a "photo".
The resulting "photo" is not just a snapshot, but a visual data visualization and reflection of the location you are at, and perhaps how the AI model "sees" that place.
Interestingly the photos do capture some reminiscent moods and emotions from the place but in an uncanny way, as the photos never really look exactly like where I am.
We leren steeds minder over de wereld. En het lijkt niet uit te maken. De virtuele wereld wordt ons decor.
Die sociale media, een gefragmenteerd landschap, is weer het onderwerp van Aram Bartholl. Hij maakt een decor dat lekker oogt in de social media en de boodschap lijkt aan iedereen voorbij te gaan. Of is het geen sarcasme maar defaitisme?
“Fire is very hot. On social media emojis are very cool and people using them are hot.”
Bartholl neemt de “hitte” in overdrachtelijke zin en speelt ermee. Hij maakt van een beeld in lage resolutie een enorm decorstuk en mensen gaan er met plezier mee op de foto. Al die mensen kennen de emoji van hun virtuele leven. Deze situatie is wat je noemt erg Instagrammable en dat is waardevol. Het gaat dus om het decor.
De wereld als podium: de stadsbewoner als flaneur in third person.
Bestaan een performance : een rol of functie uitoefenen
PERFORMANCE
De stad is een installatie?
. . . . . . . . . . . C_OLLABORATION
. . . . . . . . . A_WARENESS
. . . . . . . . P_EOPLE
Cap_able is een Italiaans modebedrijf dat kleding ontwerpt om dragers te beschermen tegen gezichtsherkenningssystemen en zo hun privacy te waarborgen. Hun 'Manifesto Collection' bevat gebreide kledingstukken met patronen die gezichtsherkenningssoftware misleiden, waardoor het systeem de drager niet als persoon herkent, maar bijvoorbeeld als een dier zoals een hond, zebra of giraf.
De technologie achter deze kledingstukken maakt gebruik van zogenaamde 'adversarial patches'. Dit zijn patronen die specifiek zijn ontworpen om AI-systemen te verwarren. Cap_able heeft een methode ontwikkeld om deze patronen direct in de stof te breien, waardoor de effectiviteit behouden blijft en de kleding comfortabel en stijlvol blijft.
Alle kledingstukken van Cap_able worden in Italië geproduceerd met 100% Egyptisch katoen, wat duurzaamheid en kwaliteit garandeert. Met hun ontwerpen wil Cap_able bewustwording creëren over privacy en de ethische implicaties van gezichtsherkenningstechnologieën.
Door mode en technologie te combineren, biedt Cap_able een innovatieve oplossing voor mensen die zich willen beschermen tegen ongewenste surveillance, zonder in te boeten op stijl of comfort.
Op de grens tussen de VS en Canada, bezuiden Vancouver, staat dit non-billboard ons te wijzen op de openbare ruimte.
“Non-Sign II” van kunstenaars Annie Han en Daniel Mihalyo daagt alles uit wat we weten over billboards. In plaats van een product te verkopen, gebruikt deze opvallende installatie op de grens tussen de VS en Canada negatieve ruimte om de aandacht van reclame af te leiden naar het omringende landschap.
In een wereld die overspoeld wordt door commerciële boodschappen, nodigt dit werk ons uit om even stil te staan, te reflecteren en te heroverwegen wat echt onze aandacht verdient. Het is een krachtige herinnering dat kunst luider kan spreken dan welke advertentie dan ook.
At the Horizon: Art for the U.S. Border
International borders are socially charged spaces that are full of cultural, historical, and political significance. The influence of a border crossing often extends far beyond the site's physical limits.
Artists chosen by GSA to create projects for U.S. border crossings (also known as land ports of entry) are challenged to make artworks that are meaningful and easily visible. Whether encountered by viewers virtually or in person, these artworks address the complexities of physical and political boundaries, and what they represent for individuals, communities, and nations.
We blijven bij MVRDV en hun bijdrage aan de Rotterdamse stadsmarketing, een verzameling decorstukken die ook een soort Bilbao-effect moeten genereren.
Op de foto nog een hippe en vrolijk skatende stadscultuurdrager, maar die zullen ook het veld moeten ruimen want er komt natuur op de plek van het open plein in het Museumpark.
De naam Skatestopper is een geregistreerd handelsmerk van Intellicept uit El Cajon, Californië, maar in sommige skateboardkringen is het een generieke term geworden die verwijst naar elk anti-skate-apparaat.
Skaten is nota bene in Californië tot bloei gekomen, mede dankzij de zeer droge zomer van 1970, toen de zwembaden leeg bleven en geschikt bleken voor de skateboards. Door een samenloop van milieu-, economische en technologische factoren was de tijd zeer geschikt voor het skateboard.
Deze skatestoppers zijn voorbeelden van vijandige architectuur, hostile architecture of disciplinary architecture in het Engels, die ongewenst gedrag moeten weren, ontmoedigen of beperken. De plasplaat is een bekend voorbeeld: een driehoekige helling in hoeken van gebouwen om wildplassen te voorkomen.
De openbare ruimte als museum.
Een ludieke interventie om ervaringen op te wekken.
Krijn Giezen —> ervaring van gevaar of angst, geneutraliseerd door veiligheidsvoorschriften (vergelijk met Gloria Friedmann : door mensen ontworpen structuren en organisaties om de natuur weg te nemen?)
Kunstenaar legt zich neer bij vernietigen ‘onveilig’ beeld in Emmeloord: ‘Ik weet niet wat ik moet doen’
Kunstenaar Sjoerd Buisman (74) uit Haarlem verzet zich niet langer tegen het vernietigen van zijn beeld Kubistische Fossielen in Emmeloord. ,,Ik laat het verder aan de gemeente Noordoostpolder over’’, zegt hij. ,,Ik weet niet precies wat ik moet doen.’’
Herre Stegenga
30 december 2022, 14:53
Buisman reageerde vorige week gepikeerd toen hij hoorde dat de dagen van zijn kunstwerk pal voor het gemeentehuis geteld zijn. Het voldoet niet meer aan de veiligheidseisen, volgens de gemeente Noordoostpolder. De ‘fossielen’ bestaan uit een kubusachtige figuur en een gat in de grond van dezelfde afmetingen. Het is óók ontworpen als speelplek. Je kunt erop klimmen of erin zitten.
Het kunstwerk is in 1992 aangekocht door het A.D. van Eckfonds. Bij het opheffen van dit fonds in 2010 kwam het in handen van de gemeente Noordoostpolder. De gemeente heeft eerder al besloten om verlichting aan te brengen in de kuil. In 2018 ging Noordoostpolder met Buisman in gesprek over het aanbrengen van veiligheidsmaatregelen, zoals een hekje, maar daar wilde de Haarlemmer niks van weten.
In beton gegoten
Het verplaatsen van het kunstwerk betekent simpelweg het verschuiven van het probleem. Daarom ziet de gemeente, die aansprakelijk is voor de veiligheid in de open ruimte, geen andere mogelijkheid dan het weg te halen. In de praktijk betekent dat vernietigen, zei een woordvoerster. ,,Het is letterlijk in beton gegoten, je kunt het niet zomaar uit de grond halen.’’
Sinds 2010 kijkt een stalen reus van bijna 26 meter hoog peinzend uit over het Markermeer. Van veraf is duidelijk een hurkende mensfiguur te herkennen, maar hoe dichter bij je komt, des te abstracter het stalen geraamte wordt. Eenmaal bij zijn voeten – je hoofd ter hoogte van de enkels – torent een wirwar van stalen elementen boven je uit. Het oogt chaotisch omdat alle onderdelen verschillende lengten hebben.
Antony Gormley liet zich voor het werk inspireren door de maakbaarheid van dit landschap. Toen hij door de polder reed, werd hij getroffen door het lijnenspel van al die rechte wegen en kanalen. Het ritme van de vele hoogspanningsmasten in Flevoland liet hij in Exposure terugkomen.
Gormley neemt altijd zijn eigen lichaam als vertrekpunt en ook voor dit kunstwerk zat hij zelf model; gedurende een in zijn eigen woorden bijzonder onaangenaam anderhalf uur, hurkte hij voor de gipsen mal. Schotse elektriciteitsmast ontwikkelaars en Nederlandse ingenieurs deden er vervolgens zes jaar over om te zorgen dat het kunstwerk structureel solide werd. Het kunstwerk telt 18.245 stalen hoeklijnen, 547 knooppunten en 14.284 bouten. De reus zit met zijn lichaam dicht bij de grond – grond die hier geleend is van de zee. Als de zeespiegel stijgt, zal de man natte voeten krijgen, in stilte de horizon aanschouwend.
Exposure (2010) (ook wel genoemd: "de hurkende man") van Antony Gormley staat op een strekdam aan het begin van de Houtribdijk in Lelystad. Klik hier voor het adres en coördinaten.
Monumenten / restanten / SNUPs / SOUPs? > https://www.linkedin.com/posts/bjrndlw_soups-onvoltooid-kronkelpaadjes-activity-7344258210507235328-jweX?utm_source=share&utm_medium=member_desktop&rcm=ACoAAFIhBjsBNHRvOo2kly4TB-mv9QJmaAfmLLA
Sporen van een geschiedenis in het straatbeeld.
Strava als platform voor kunst
Land Art (naar aanleiding van vorige week)
Materiaaldistributie : https://www.linkedin.com/posts/bjrndlw_twaalfde-kronkelpaadjes-damnatiomemoriae-activity-7346794918658396161-B-OP?utm_source=share&utm_medium=member_desktop&rcm=ACoAAFIhBjsBNHRvOo2kly4TB-mv9QJmaAfmLLA
https://www.landartflevoland.nl/kunstwerken/bob-gramsma-riff-pd-18245/
Riff, PD#18245 is een kunstwerk in Biddinghuizen in Flevoland. Het is gemaakt door Bob Gramsma. Het kunstwerk is ontworpen ter gelegenheid van honderdjarig bestaan van de Zuiderzeewet. Het is onderdeel van de collectie landschapskunst van Flevoland.
MUSEUM #9 – UTRECHT – 2014
In de wijken rondom het voormalige hoofdkwartier van de NSB (Nederlandse Nazi Partij) werd een flyer verspreid waarin mensen werden opgeroepen om militaria en verzamelobjecten in hun bezit te doneren aan een nieuw (fictief) museum. Nederlandse persbureaus pikten het verhaal op en schreven ‘Utrecht vreest NSB-museum’.
https://www.linkedin.com/posts/bjrndlw_kronkelpaadjes-herinneringscultuur-schipvaart-activity-7356941793235488768-coce?utm_source=share&utm_medium=member_desktop&rcm=ACoAAFIhBjsBNHRvOo2kly4TB-mv9QJmaAfmLLA
Belangrijk redactioneel commentaar!
Ik ben berispt vanwege mijn opmerkingen (op zaal op 19 januari) over JP Coen. "De slager van Banda" trof datzelfde lot, want hij is uit zijn slof geschoten zonder goedkeuring van de VOC. Wat hij deed is dus niet tekenend voor het Hollandse overzeese beleid, en die nuance moet hier gemaakt worden. Evenwel heb ik begrepen dat jullie, Guidor gidsen, heel goed op de hoogte zijn van de lotgevallen rond het beeld en dat het een complexe geschiedenis is. Dat Coen zeker van toegevoegde waarde is geweest. Dat is alleszins de feedback geweest. Dat is ook niet mijn punt: ik probeer aan te zetten tot denken over wat waar staat en waarom. Het gesprek erover is meer waard dan de al dan niet omstreden geschiedenis die eraan vooraf gegaan is.
Vooral belangrijk vind ik wat deze beelden vertellen over hoe wij met de geschiedenis omgaan, niet of die geschiedenis klopt of niet.
Raadslid van GroenLinks Sandra Brouwer stelt vragen over het koloniale en slavernijverleden van Gouda en staat naast het monument voor Cornelis en Frederik de Houtman. © Sandra Zeilstra
Historische ervaringsruimte: monumenten / sporen van een verleden / gevelstenen? / stratenplannen / straatnamen / stolpersteine /
Mariniersmonument van vergeleken met Moments Contained van Thomas J. Price.
Ook mijn lezing van het Korps Mariniers was kort door de bocht: de mariniers moesten bescherming bieden aan de Nederlandse vloot, voor de Engelsen. Mijn kortdoordebocht luidt dat het hier behartiging van overzeese handel betrof. Dat kan genuanceerder: behartiging van de zeevaart is misschien beter. Evenwel is mijn overweging dat die zeevaart handel betrof met kolonieën. De feedback was dat de grachten niet betaald zijn met koloniaal geld, maar met de moedernegotie: de handel over de Oostzee. Daarbij merk ik dan weer op dat die moedernegotie de uitbreiding van de Hollandse zeemacht heeft gefinancierd. Helemaal ongerelateerd is het dus niet, maar wellicht wat kort door de bocht, wederom.
Ophef kwam los na de column van Rosanne Hertzberger in NRC waarin ze schreef het onzinnig te vinden een beeld neer te zetten van een vrouw die „niets gepresteerd heeft”, en alleen vanwege het feit dat ze behoort tot een gemarginaliseerde groep wordt afgebeeld. „Alleen maar vrouw zijn, een beperking hebben, een hoofddoek dragen, een donkere huidskleur of liefst een combinatie hiervan is genoeg om op het schild gehesen te worden, en helemaal in de culturele sector.” — https://www.nrc.nl/nieuws/2023/06/05/gewoon-chill-of-niet-symbolisch-voor-de-stad-waarom-een-beeld-de-rotterdamse-gemoederen-bezighoudt-a4166382
De beelden zijn elkaars tegenovergestelden
Marinier is een vertegenwoordiger van een institutioneel systeem. De mariniers zijn opgericht door Michiel de Ruyter en Johan de Witt om overzeese belangen te behartigen, oftewel, de zeehandel te beschermen tegen kapers of piraten. Dat wil zeggen: het kolonialisme in stand houden. Op de wand achter het monument zijn historische momenten van actie ingegraveerd: Chatham, West-Indië, Javazee, Uruzgan.
Staat op een sokkel.
Is een man.
Boezemt ontzag of trots in, dwingt respect af.
Moments contained is een willekeurige stadsbewoner
Geen sokkel, wel zelfs hoger dan marinier.
Is een vrouw.
Toont onverschilligheid, met vuisten in de zakken.
Betere verbinding met de moderne stadsbewoner. Minder afstand, minder hautain, minder hierarchie.
Dit moet ons doen nadenken over wat een standbeeld of monument moet zijn. Zet sowieso aan tot denken.
Street art is het aanbrengen van esthetische interventies in de leefomgeving, bij voorkeur stedelijk. Dit experiment van Shephard Fairey gaat over marketing en identiteit. Vandaag de dag lopen nog talloze mensen met shirts en petten van OBEY zonder te weten waar het vandaan komt. Wel, het experiment is gelukt. Fairey’s guerrilla PR heeft zijn woord tot een merk gebombardeerd. Zijn vakgenoot Banksy is wellicht nog populairder. Zie ook de documentaire Exit through the giftshop, hierin wordt het experiment verklaard.
Zie ook: Exit through the giftshop
Museum STRAAT: kijken naar protestkunst, antikapitalisme.
Volwassene : €21,50
13 - 18 jaar : €11,50
Kinderen t/m 12 jaar : Gratis
CJP : €13,50
Museumkaart : €16,50
Uitpas : €12,90
Stadspas : Gratis
Amsterdam City Card : Gratis
Member : Gratis
Eigen foto, appropriatie door MuseumvoorKOR.
‘Als je goed om je heen kijkt zie je dat alles gekleurd is', dichtte K. Schippers (1936-2021).
Ons museumdepot is vanaf nu voor iedereen toegankelijk
Als eerste museum in Nederland stelt het Museum voor Kunst in de Openbare Ruimte hun museumdepot permanent open voor publiek. Het museum gaat renoveren, maar houdt op deze manier de kunstcollectie toegankelijk.
Renovatie
Na opening van het museum in 2015 is het Museum voor Kunst in de Openbare Ruimte aan vernieuwing toe. De vaste opstelling en bijbehorende publieksinformatie krijgen een flinke update. In het voorjaar van 2022 opent het museum dat je binnenstapt zodra je je voordeur uitgaat met de presentatie ‘de meest gemiddelde tentoonstelling van Nederland’. Er zijn kunstwerken te zien die eigenlijk bijzonder gewoon zijn. Voorheen had het museum een audiotour en verschillende rondleidingen beschikbaar, na de renovatie kan iedereen een eigen rondleiding samenstellen. Voor het zover is, blijft het depot voor een onbeperkt aantal bezoekers 24/7 toegankelijk.
Het onzichtbare zichtbaar
Kunstwerken in de openbare ruimte die normaal gesproken gewoon te zien zijn, zijn na sluiting van het museum nog steeds te zien. Tijdens de renovatie van het Museum voor Kunst in de Openbare Ruimte kunnen bezoekers op eigen gelegenheid ons depot in de openbare ruimte bekijken. De museumkaart is niet geldig, er hoeft geen entree te worden betaald, de collectie is voor en van iedereen. Het depot kan ook bezocht worden onder begeleiding van een van onze ervaren museumgidsen. Hieraan zijn wel kosten verbonden.
De meest gemiddelde tentoonstelling van Nederland
De nieuwe tentoonstelling is vanaf het voorjaar van 2022 open voor publiek.
Op de foto zie je Kooi-met-geen-poema-er-in van Maarten de Reus
Verhouding kunst - maatschappij. Hoe maakt een museum zichzelf relevant.
Een kunstwerk doer pas mee als het in een museum staat, een museum doet pas mee als er mensen komen. Er komen pas mensen als voldaan is aan criteria van geloofwaardigheid.
Maar als je eenmaal zo ver bent kun je de grenzen van de verbeelding eindeloos oprekken.
Wanneer is iets literatuur? Willem Dieleman vroeg zich dat af en kwam tot de conclusie dat dat bepaald wordt door handelaars, uitgevers, critici, subsidies, publiek, lezers(avonden), onderwijs, leeslijsten… Instituten en instituties gaan hierover. En het samenspel van al die spelers bepaalt waarde. Maar ‘rock bottom’ is er niet.
Hoe werkt dat bij kunst? Kan kunst onbedoeld zijn?
Er moet een instituut zijn, er moet een criticus zijn, er moet over onderwezen worden, er moeten collecties worden aangelegd. —> Nathan For You : souvenirshop.
Het alledaagse wordt kunst door ze in een museale context te plaatsen. Bordjes, suppoost, directeur met een praatje. ‘Veld’ moet vol met spelers die het belang herhalen, en dan wordt het vanzelf belangrijk. Status ontstaat uit gewichtig doen over je collectie.
Veld bestond vroeger uit de culturele elite. Directeur die iets kocht bevestigde er de waarde mee. Rudi Fuchs toont zich er bewust van in zijn marathoninterview met Wim Brands. Als je ergens gesignaleerd wordt doer dat wat met de waarde. Nu is het moeilijker om relevant te worden, zijn en blijven. Het verhaal van de maatschappij moet verteld worden, is wat het relevant maakt. Maar een museum dat een select publiek trekt en in oude termen blijft denken is dus niet per se meer relevant op maatschappelijk niveau. Er lijkt een continuüm tussen relevant en waardevol. MOK vs. Van Goghmuseum.
Een ode aan de ongehoorzaamheid en het herontdekken van de ruimte.
Zonder gewezen te worden. Wijs jezelf!
Stadswandeling op 4 maart om 10:00 bij de wolk in Rotterdam CS!
Is kunst in de openbare ruimte een ruimte voor publieke meningsvorming,
of een esthetisch instrument van ruimtelijk bestuur?
Wie gaat er over de openbare ruimte?
Wat is hybrid space?
Normatieve vernauwing van (beleefde) werkelijkheid of ruimte voor diversiteit?
https://www.youtube.com/watch?v=o4OOLmvjzjs